پںجّابی وِچّ کھیڈاں تے کھِڈارِییاں دی پتّرکاری وِیہوِیں سدی دے دُۄجے ادھّ `چ شُرُۄ ہۄئی سی۔ پہِلاں بھلواناں تے ملّاں دِییاں گلّاں مُۄںہۄں-مُۄںہ ہی ہُںدِّییاں سن جۄ اتِکتھنِییاں بݨ جاںدِییاں۔ کِکّر سِںگھّ بارے کِہا جاںدا سی کِہ اُہ سابتا بکّرا کھا جاںدا سی تے کھُۄہ اگّے جُڑ کے تِنّ-تِنّ گھُماں پَیلی سِںجّ دِںدّا سی۔ اُہ پتھّر دا بھارا پُڑ گل `چ پا کے آپݨے پِںڈّ گھݨِیئیکے تۄں کرباٹھ تک دَۄڑدا سی جِس نال اُہدی دھَۄݨ `تے کنّہا پَے گِیا سی۔ اُس نیں کِکّر دا رُکھّ ہتھّاں نال کھِچّ کے پُٹّ دِتّا سی جِس کرکے لۄک اُس نُۄں پْریم سِںگھّ دی تھاں کِکّر سِںگھّ کہِݨ لگّ پئے سن۔ گُجّراںوالے دا گاما سوارِییاں سݨے یکّا آپݨے مۄڈھِیاں `تے چُکّ لَیںدا سی تے اُہ یکّا پہِلوان وجّݨ لگّ پِیا سی۔ بابا پھتِہ سِںگھّ نیں کھُۄہ `چ ڈِگّی ڈاچی `کلّے نیں ہی باہر کھِچّ لئی سی۔ سدِیکا امبّرسرِییا اینا تکڑا سی کِہ مَۄراں اُتے جھۄٹے نُۄں چُکّ کے اِکّ مِیل تُر سکدا سی۔ اُہنے اِکّ وار کھۄتے دے سِر `چ اینے ذۄر دی مُکّا مارِیا کِہ کھۄتا تھائیں مر گِیا!
خلِیفا چراگ-اُدِین دیوے-ہِںدّ دا کدّ ساڈھے ستّ پھُٹّ سی تے مُہمّد رمذان جِیہنُۄں رمذی کِہا جاںدا سی اٹھّ-پھُٹّا بھلوان سی۔ اُہ رۄذ دۄ سیر گھِئۄ٬ دۄ سیر مکھّݨ, دۄ سیر بدام تے سُچّے مۄتِییاں دی اِکّ پُڑی کھاںدا سی۔ اُتۄں تِیہ سیر ماس دی یکھݨی پِیںدا سی! ابدُرّہِیم نِتّ پچّی سیر ماس دی یکھݨی پِیںدا سی جِس نُۄں ادھّ سیر گھِئۄ دا تڑکا لگّدا سی۔ اِس تۄں بِناں اِکّ سیر مکھّݨ, پںجّ سیر دُدھّ دی ربڑی٬ اِکّ سیر بداماں دی شردائی تے سُچّے مۄتِییاں دی اِکّ پُڑی اُہدی رۄذانا کھُراک وِچّ شامل سی۔ راہ جاںدِیاں اُہنے اِکّ رُکھّ پُٹّ دِتّا سی جِتھے ہر سال میلا لگّدا ہَے تے پہِلوان دِییاں نِجّی وستاں دے درشن کرائے جاںدے ہن۔
سٹھّوِیاں وِچّ بلبِیر سِںگھّ کںوّل نیں ’بھارت دے پہِلوان‘ ناں دی پُستک پْرکاشت کروائی سی جِس وِچّ ملّاں دِییاں اجِہِییاں انیکاں اتِکتھنِییاں دا بڑا دِلچسپ ورݨن ہَے۔ اِس نُۄں پںجّابی دی پہِلی کھیڈ پُستک کِہا جا سکدَے۔ اِس دے پْرکاشت ہۄݨ نال پںجّابی دے اخباراں رسالِیاں وِچّ وی پہِلواناں دی چرچا ہۄݨ لگّ پئی۔
مَیں 1966 تۄں کھیڈاں تے کھِڈارِییاں بارے لِکھݨ تے چھپݨ لگّا۔ اُدۄں مَیں بھر جُیانی وِچّ ساں تے خُد کھِڈاری ساں۔ مَیں جِڈّا وڈّا کھِڈاری بݨنا چاہُںدّا ساں اُڈّا بݨ نہِیں ساں سکِیا۔ ہار کے مَیں کھِڈارِییاں بارے لِکھݨ لگّ پِیا۔ مَیں اُنہاں دِییاں جِتّاں وِچۄں ہی آپݨِییاں جِتّاں مہِسُۄس کرن لگّا۔ اُنہاں دِییاں اکھّاں نال کَۄمی کھیڈاں٬ وِشو کپّ٬ ایشِیائی کھیڈاں تے اۄلمپِّک کھیڈاں ویکھݨ لگّ پِیا۔ پہِلاں پہِل مَیں ’آرسی‘ `چ کھِڈارِییاں دے ریکھا چِتّر چھپوائے تے پھِر ہۄرناں رسالِیاں وِچّ وی چھپِیا۔ مَیتھۄں کُجھّ سال چھۄٹے ورِیام سِںگھّ سںدھُّۄ ہۄرِیں اجّ وی مَینُۄں یاد کرائُںدے ہن کِہ اُدۄں اُہ کھِڈارِییاں دے ریکھا چِتّر اُڈِیکدے ہُںدّے سن پئی ویکھِیئے اَیتکِیں کِیہدے بارے کِہۄ جِہا لِکھدَے؟ مَینُۄں لیکھک بݨائُݨ وِچّ پاٹھکاں دی پلیٹھی ہلّاشیری بہُت سہائی ہۄئی۔ مَیں مہِسُۄس کردا ہاں کِہ نویں لیکھکاں نُۄں بݨدی سردی ہلّاشیری ذرُۄر مِلݨی چاہِیدی ہَے نہِیں تاں اُہ آپݨی چںگّے لیکھک بݨن دی ہۄݨہاری نُۄں ادھّ وِچکارے وی چھڈّ سکدے ہن۔
پر اِس دا اِہ متلب وی نہِیں کِہ کِسے نُۄں پمپّ مار کے اینا ٹِیسی `تے چڑھا دِئۄ کِہ اُہ چڑھدا ہی ڈِگّ پوے۔ اَین اُویں جِویں ساڈے گُیاںڈھی پِںڈّ کُسّے دا کرمجِیت کُسّا ڈِگِّیا۔ اُہدے ناول ’رات دے راہی‘ اُتے ہائی سکُۄل بَۄڈے وِچّ گۄشٹی ہۄئی تاں کُجھّ بُلارے اُہنُۄں گُردِیال سِںگھّ تۄں وی اگاںہ شۄلۄخۄو کہی جاݨ۔ مَیں آکھِیا٬ “کھیڈ مَیدان `چ جِہڑے کھِڈاری نُۄں ختم کرنا ہۄوے اُہنُۄں آکھِیدَے٬ ہۄر اُتۄں دی گیڑا کڈھّ۔ ہُݨ تُۄں نی کِسے دے لَیݨ دا! پتا اۄدۄں ای لگّدَے جدۄں اُہ ہۄر اُتۄں دی گیڑا کڈھّدا لتّ تُڑوا بہِںدَّے۔ کُسّے نُۄں اینا ناں چُکّۄ کِہ اِہ ہۄݨہار ناولکار پَیراں تۄں ای چُکِّیا جاوے تے اخِیر نُۄں پاڈے کھِڈاری واںگ مُۄدھے مُۄںہ جا ڈِگّے۔”
آخر اُہی کُجھّ ہۄئِیا جِیہدا مَیں ڈر پرگٹ کِیتا سی۔ اُہدا وڈّئکاری ناول ’ذکھمی درِیا‘ اُہنُۄں شۄلۄخۄو بݨائُںدا بݨائُںدا شراب وِچّ ڈۄب گِیا کِئُںکِہ اُہدی ’رات دے راہی‘ واںگ وڈِیائی نہِیں سی ہۄئی۔ اُس دی تِکھّی آلۄچنا ہۄ گئی سی تے اُہ ڈِپرَیشن `چ چلا گِیا سی۔ دَۄدھر سکُۄل والی گۄشٹی پِچھّۄں اُہنُۄں شراب پی کے رسُۄلپُر دے راہ `چ ڈِگّے پئے نُۄں مساں ملّہے پُچائِیا گِیا سی۔ اُہ اِہۄ رۄݨا رۄںدا رِہا سی کِہ آلۄچکاں نُۄں ناول دی سمجھ نہِیں۔ جِویں ’رات دے راہی‘ تے ’رۄہی بِییابان‘ دی لۄڑۄں ودھّ وڈِیائی نیں اُہنُۄں لۄڑۄں ودھّ اُبھارِیا اُویں ’ذکھمی درِیا‘ دی بیکِرک آلۄچنا نیں اُہنُۄں ناں سِرپھ ذکھمی کِیتا بلکِہ شراب دے کھُۄہ وِچّ ڈۄب دِتّا۔ اِئۄں اُہ وی شِو کُمار بٹالوی تے سںتّ رام اُداسی واںگ ویلِئۄں پہِلاں وِگۄچا دے گِیا۔
نویں لیکھکاں٬ کلاکاراں تے کھِڈارِییاں نُۄں ہلّاشیری ذرُۄر دیݨی چاہِیدی ہَے پر پرسںسّا ہِساب کِتاب نال ہی کرنی چاہِیدی ہَے۔ آلۄچنا وی اَیسی ناں ہۄوے کِہ اگلے دا گھاݨ ای کر دھرے۔ اسل وِچّ بیلۄڑا وڈِیائُݨا تے چھُٹِیائُݨا دُدھارے ہتھِیار نیں جِنہاں دی ورتۄں سمبھّل کے ہۄوے تد ہی چںگّے نتِیجے نِکلدے نیں۔
کھِڈارِییاں بارے پہِلے دس باراں سال مَیں مَیگذِیناں وِچّ ہی لِکھِیا۔ 1978 وِچّ ’پںجّابی ٹْرِبِئۄُن‘ شُرُۄ ہۄئِیا تاں اِس دے اَیڈِیٹر برجِںدّر سِںگھّ ہمدرد نیں مَینُۄں آپݨے اخبار لئی لِکھݨ لا لِیا۔ اُس نیں ہفتے `چ اِکّ پنّا کھیڈاں لئی راکھواں رکھِّیا تے مَیں اُہدے لئی لگاتار آرٹِیکل لِکھݨ لگّا۔ ہُݨ تک میرے سَیںکڑے آرٹِیکل ’پںجّابی ٹْرِبِئۄُن‘ وِچّ چھپ چُکّے ہن۔ بِناں شکّ اِس اخبار دا مَیتھۄں کھیڈ پتّرکاری کرائُݨ `چ سبھ تۄں ودھّ رۄل ہَے۔
دسمبّر-جنوری 1981-82 وِچّ پںجّواں وِشو کپّ ہاکی ٹُۄرنامَیںٹ بمبّئی وِکھے ہۄئِیا سی۔ برجِںدّر سِںگھّ نیں اُہ کپّ ’پںجّابی ٹْرِبِئۄُن‘ لئی کور کرن واستے مَینُۄں بمبّئی بھیجِیا۔ اُہنِیں دِنِیں ناں پھَیکس آئی سی تے ناں پںجّابی دی ٹَیلِیپْرِںٹّر سی۔ اںگّریذی اخباراں دے پتّرکاراں نُۄں اںگّریذی وِچّ پْرَیسّ نۄٹ مِلی جاںدے تے اُہ آپۄ آپݨے اخباراں نُۄں آپݨِییاں سٹۄرِییاں ٹَیلِیپْرِںٹّر `تے چاڑھ دِںدّے۔ مَیں پہِلاں مَیچ ویکھدا٬ پھِر اُہدا ہال ہوال لِکھدا٬ رَۄچِکتا بھردا٬ نِجّی تے ساہِتک چھۄہاں دے کے دۄ سفے تِیار کردا تے ڈاککھانے چلا جاںدا۔ اُتھے سپِیڈ پۄسٹ دِییاں ٹِکٹاں لا کے لپھافا میل کردا جۄ اگلے دِن اَیڈِیٹر نُۄں مِلدا۔ چَۄتھے دِن مَینُۄں میری چھپی رِپۄٹ پڑھن نُۄں مِلدی جِیہدے وِچّ مَیں ورلڈ کپّ کور کِیتا ہُںدّا۔ مَینُۄں اِس گلّ دا ذِمّیواری بھرِیا اہِساس سی کِہ اسِیں پںجّابی دی کھیڈ پتّرکاری دِییاں نِیہاں رکھّ رہے ہاں۔ اںگّریذی دے پتّرکاراں نالۄں میرا کمّ کِتے کٹھن سی۔ واہِییاں نالۄں بںجّراں آباد کرنِییاں ہمیشاں ای اَۄکھِییاں ہُںدِّیئَں۔
اںگّریذی اخباراں دے پتّرپْریرکاں نُۄں اگلِیاں نیں ہۄٹلاں وِچّ ٹھہِرائِیا ہۄئِیا سی۔ پر مَیں پہِلاں آپݨے وِدِیارتھی جگجِیت چُۄہڑچکّ دے ڈیرے اتے پِچھّۄں آپݨے مِتّر بُۄٹا سِںگھّ شاد دے بںگّلے `چ رِہا۔ جگجِیت اُدۄں ’پُتّ جٹّاں دے‘ پھِلم بݨا رِہا سی تے بلدیو کھۄسے کۄل رہِ رِہا سی۔ اُہدے گھر وِچّ آئِیاں گِیاں دا میلا لگّا رہِںدّا سی۔ میرا اُتھے رہِݨا بییارامی سمجھ کے جگجِیت مَینُۄں اِکّ پھِلمی لیکھک کۄل چھڈّ آئِیا۔ اُہ اگّے کِسے ہۄر دے کمرے `تے نجائِذ ای کبذا کری بَیٹھا سی۔ جدۄں اگلے نیں پُلِس سدّی تاں اُہ پُلِس دے آئُݨ تۄں پہِلاں ہی آپݨی ٹِںڈّ پھہُڑی تے پھِلمی ڈائِلاگاں والی کاپی لَے کے چلدا بݨِیا۔ کابُۄ آئُݨ دے ڈرۄں مَیں وی پںجِّیری والا ڈبّا لَے کے تِتّر ہۄ گِیا تے بُۄٹا سِںگھّ شاد نال جا پھۄن مِلائِیا۔
بُۄٹا سِںگھّ شاد یاراں دا یار ہَے۔ جدۄں مَیں ڈھُڈِّیکے دے کالج وِچّ پڑھائُݨ لگّا سی تاں اُہ سِدھواں کُڑِییاں دے کالج وِچّ اںگّریذی دا لَیکچرار آ لگّا سی۔ ہۄسٹل دِییاں کُڑِییاں بارِییاں `چۄں بݨدے تݨدے بُۄٹے شاد ویکھدِییاں۔ پِچھّۄں اُہ مںڈّی گۄنییاݨے کۄل دان سِںگھّ والے دا ہَے۔ اُہ ڈھُڈِّیکے دی ساہِت سبھا `چ آئُںدا تاں اسِیں سبھا تۄں پِچھّۄں کھُلّہِییاں گلّاں کردے۔ جدۄں میری کہاݨی ’نِدھانا سادھ نہِیں‘ آرسی وِچّ چھپی تاں اُہدی کہاݨی ’مۄرنی‘ وی آرسی وِچّ چھپی سی۔ اُہ کہاݨی اینی چرچِت ہۄئی کِہ شاد مۄرنی والا کِہا جاݨ لگّا۔ بائد وِچّ ناول ’ادھّی رات پہِر دا تڑکا‘ نیں اُس دی ہۄر بلّے بلّے کروائی تے ’کُتِّیاں والے سردار‘ ناول نُۄں کُڑِییاں سِرہاݨے رکھّ کے سَۄںدِییاں رہِییاں۔ اُہنِیں دِنِیں اُہدی کہاݨی ’ڈبلی پَیسا‘ وی بڑی چڑھی سی۔ اُہدی بۄلی تے شَیلی `چ مالوا تے خاس کر کے بٹھِںڈّے دا آلا دُیالا بۄلدا سی۔ اُہدے وِچّ نہِر سرہںدّ دِییاں وگدِییاں دھاراں والی روانی سی۔
اِکیراں اُہ سِدھّواں تۄں چَۄکی مان دے ریلوے سٹیشن اُتے پرچِیاں دے بںڈّل پارسل کرائُݨ آئِیا۔ اچانک ساڈا میل ہۄ گِیا تے مَیں اُس نُۄں آپݨے سہُرے گھر لَے گِیا۔ سہُرے گھر مِیٹ پرۄسِیا گِیا تاں اُہ کہِݨ لگّا٬ “مَیں دیکھݨ نُۄں تاں اِئۄں لگّداں جِویں کٹّا وی ناں چھڈّدا ہۄواں پر ہَیگا مَیں وَیشنُۄں۔” بمبّئی وِچّ اُہ وَیشنُۄں نہِیں سی۔ اُہ مَینُۄں آپݨے سات بںگّلا دے پھلَیٹ وِچّ لَے گِیا جِس وِچّ کدے گِیتا بالی رہِںدّی سی۔ جد مَیں نہائُݨ لگّدا تاں اُہ کہِںدّا٬ “ایسے گُسلکھانے `چ گِیتا بالی نہائُںدی ہُںدّی سی! آہ شِیشا اۄدۄں دا ای لگِّیا ہۄئِئَے۔ کِئۄں آئُںدا نہائُݨ دا سُیاد کِہ نہِیں؟”
اُہ `کلّا ای رہِںدّا سی تے اُہدا نَۄکر کھاݨا تِیار کر دِںدّا سی۔ اُہنِیں دِنِیں اُہدی پھِلم ’نِشان‘ بݨ رہی سی۔ اِکّ دۄ ہاڑے لا کے اُہ ترارے `چ ہۄ جاںدا تے کہِںدّا٬ “کِسے دِن وِہل کڈھِّیں۔ مَیں تَینُۄں نِشان دی ہِیرۄئِن ریکھا نال مِلائۄُں۔ بڑی پِیاری کُڑی اےَ۔” پر ریکھا دی تھاں اُس نیں مَینُۄں مۄٹی ٹُنٹُن نال جا مِلائِیا جۄ آپݨی ہسائُݨی اداکاری واںگ ہسّݨۄں ہی ناں ہٹی۔ مَینُۄں سمجھ ناں آوے کِہ اُہ میرے `تے ہسّدی اےَ جاں آپݨے آپ `تے؟ اُتھے ’آئے ہائے‘ کردا مِہر مِتّل وی مِلِیا جِیہدِییاں دۄ گُتّاں کِیتِییاں ہۄئیِیاں سن تے سُرکھی بِںدّی لائی جا رہی سی۔ اُہتۄں شائِد کھُسرے دا رۄل کرائُݨا ہۄوے۔ اُہنُۄں ویکھ کے ہاسا ناں آئُںدا تاں ہۄر کی آئُںدا؟ وِشو ہاکی کپّ دے نال اُتھے مَینُۄں پھِلمی دُنِییاں دے وی درشن ہۄ گئے تے کئی پھِلمی سِتارِیاں نال ہتھّ مِلائِیا گِیا۔ ریکھا مَینُۄں اِکۄ وار دِسی تے اُہ وی بِناں میک اپّ تۄں۔ مَیں ہَیران ساں کِہ کِتھے پھِلماں والی ریکھا تے کِتھے آہ مرِیئل جِہی کُڑی؟
سویرے کھاݨا کھا کے شاد شُۄٹِںگّ والی جگہا `تے چلا جاںدا تے مَیں چرچ گیٹ دے وانکھاڑے سٹیڈِیئم وِچّ ورلڈ ہاکی کپّ دے مَیچ ویکھدا۔ مُمبّئی نُۄں اُدۄں بمبّئی کہِںدّے سن۔ اجّ اِہ ستراں لِکھدِیاں میرے سجّے مۄڈھے اُتے پئے ہُلاسمئی ہتھّڑ دی مِٹھّی کسک مُڑ یاد آ گئی ہَے۔ اِہ سُیادلا کَۄتک اُدۄں ورتِیا جدۄں جرمنی تے پاکِستان دِییاں ٹِیماں وِچکار ورلڈ کپّ دا پھائیِنل مَیچ کھیڈِیا جا رِہا سی۔ سٹیڈِیئم دِییاں پَۄڑِییاں `تے چںدّ-تارے والے پاکِستانی پرچم لہِرائے جا رہے سن٬ پٹاکے چلّ رہے سن تے ’پاکِستان ذِںدّاباد‘ دا شۄر گُۄںج رِہا سی۔
اُدّݨ مَیں پاکِستانی پتّرپْریرکاں وِچکار سِیٹ ملّی ہۄئی سی۔ میرے پِچھلے پاسے کراچی تۄں آئی پْرَیسّ رِپۄرٹر بَیٹھی سی جۄ نِگّر جُسّے تے مرداوِیں سلوار کمِیذ نال مرداں ورگی ہی لگّ رہی سی۔ اُہدا اِتر پھُلیل مہِک رِہا سی تے اُہ سِگرٹ نہِیں سی بُجھݨ دے رہی۔ اُہ دھُۄںئیں دے لہِرِیئے چھڈّدی لگاتار آپݨی ٹِیم نُۄں للکار رہی سی۔ جدۄں جرمنی دی ٹِیم نیں مَیچ دے آرمبھّ وِچّ ہی پاکِستانی ٹِیم سِر گۄل داگ دِتّا تاں اُہ سِگرٹ دے کش لائُݨے بھُلّ گئی تے نال ہی اُہدے للکارے وی بںدّ ہۄ گئے۔ اُہدا رںگّ لالی تۄں ذردی وِچّ بدل گِیا سی۔
پھِر جدۄں ہسن سردار نیں گۄل لاہِیا تاں اُہ مُڑ جۄش وِچّ کُۄکی تے نوِیں سِگرٹ سُلگھائُݨ لگّی۔ اجے اُہنے پہِلا سُۄٹا ہی بھرِیا سی کِہ منذُۄر اہِمد نیں دُۄجا گۄل داگ دِتّا۔ اُدھر پھٹّا کھڑکِیا تے ایدھر گۄری لمّی سِںدھّݨ نیں جۄش تے ہُلاس وِچّ میرے مۄڈھے `تے اجِہا ذۄر دا ہتھّڑ مارِیا کِہ اُہدی مِٹھّی کسک ہالاں وی یاد آ جاںدی ہَے۔
جِدّݨ بھارتی ہاکی ٹِیم ہاری اُہدی مںدّی ہالت بِیانۄں باہر سی۔ سُرجِیت تے راجِںدّر تاں ہاکِییاں بھُںجّے سُٹّ کے اُتھے ہی ڈھہِ پئے سن۔ سُرِںدّر سۄڈھی٬ مُہمّد شاہِد تے کَۄشِک ورگے بَیںچاں تک پہُںچّ تاں گئے پر اُنہاں نیں ہار دی نمۄشی دا بھار ہاکِییاں اُتے ٹھۄڈِییاں دھر کے جھلِّیا۔ کئیِیاں نیں سِر ہتھّاں `چ پھڑ لئے تے کئی اُںج ای سِر گۄڈِیاں `چ دے کے بہِ گئے۔ مَیں ویکھِیا کِہ اُنہاں دِییاں اکھّاں ہںجھُّۄیاں نال ڈکِّییاں ہۄئیِیاں سن۔ اسِیں ’ہارڈ لکّ‘ کہِںدِّیاں ہتھّ مِلائے تاں ستّر مِںٹّاں دی دھُۄںیاںدھاںر کھیڈ کھیڈݨ پِچھّۄں وی اُنہاں دے ہتھّ ٹھںڈھّیٹھار پئے سن۔
دِلبرِییاں تے دِلاسِیاں پِچھّۄں بھارتی ٹِیم سٹیڈِیئم تۄں باہر جاݨ لگّی تاں اُپرۄں اِکّ چھۄکرے نیں کھِڈارِییاں نُۄں گالہاں دیݨِییاں شُرُۄ کر دِتِّییاں۔ جدۄں اُہنے مِہݨا مارِیا٬ “ارے سُسرۄ٬ اب گُلّی ڈںڈّا کھیلنے لگّ جائۄ۔” تاں کئیِیاں تۄں ڈکّے ہۄئے ہںجھُّۄ ہۄر ناں ڈکّے جا سکے تے اُہ آخرکار ڈُلّہ ہی گئے۔
اسِیں سٹیڈِیئم تۄں باہر نِکلے تاں پاکِستانی درشکاں دی اِکّ ڈھاݨی مسۄسی کھڑھی سی۔ ساڈے کۄل اُہ بھارتی ٹِیم دے ہار جاݨ دا اپھسۄس کرن لگّے۔ اِہ اجِیب گلّ سی۔ ہارِیا بھارت٬ نمۄشی بھارتِییاں دی ہۄئی پر اُہ ساڈے شرِیک٬ خُش ہۄݨ دی تھاں اُلٹا ساڈے غم `چ بھِجّے کھڑھے سن۔ شرِیک دا رِشتا وی کِیا رِشتا ہَے! اپݨتّ وی رجّ کے بیگانگی وی پُجّ کے۔ ناں شرِیک جِنّا کۄئی مۄہ پال سکدا ہَے تے ناں اُہدے جِنّا کۄئی وَیر پُگا سکدا ہَے۔ اُہ لہَۄرِیئے بھائۄُ مُڑ مُڑ آںہدے٬ “دھُیاڈی ٹِیم بھاء جی تکڑی سی۔ بسّ کِسمت دغا دے گئی۔ اہِیں تاں لائہَۄرۄں چلّے ای ’آپݨِییاں‘ ٹِیماں دا پھائیِنل مَیچ ویکھݨ سی۔ کِدھرے پھائیِنل مَیچ ہِںدُّستان تے پاکِستان دا ہُںدّا تاں نذارے بجھّ جاںدے۔ ہُݨ تے مذا ای کِرکِرا ہۄ گِئَے۔”
اکھِیرلے دِن جدۄں سُنہِری کپّ سٹیڈِیئم تۄں باہر لِجائِیا جا رِہا سی تاں درشک اُس نُۄں ہتھّ لا لا ویکھ رہے سن۔ جِس بسّ وِچّ پاکِستان دی ٹِیم نیں بہِݨا سی مَیں اگائۄُں اُہدی باری کۄل جا کھڑھا ہۄئِیا۔ جدۄں کپّ میرے مُۄہر دی لںگھّݨ لگّا تاں مَیتھۄں وی اُہدا سِر پلۄسݨۄں ناں رِہا گِیا۔ مَیں آپݨا سجّا ہتھّ اُپر چُکِّیا تے سۄنے-چاںدی دے چمکدے گلۄب اُتے پۄلا جِہا چھُہائِیا۔ اُہدی کُۄلی سُنہِری چھۄہ مَینُۄں اجّ وی کِسے رںگِّین سُفنے واںگ یاد ہَے۔ تے یاد ہَے اُہ مِٹھّی کسک جِہڑی اِکّ پردیسݨ نیں آپݨے وتن دی ٹِیم جِتّدی ویکھ کے مَینُۄں بکھشی سی۔