تن من تے دھن نال کھیڈاں `چ یۄگدان پائُݨ والے پںجّابی پرِواراں وِچّ ہکِیمپُر دے پُریوال پرِوار دا ناں ماݨ نال لِیا جاںدا ہَے۔ ہکِیمپُر ذِلا نواں شہِر دا اِتِہاسک پِںڈّ ہَے جِس نُۄں سِکھّاں دے تِنّ گُرُۄیاں دی چرن چھۄہ پْراپت ہَے۔ اُتھے سَۄ کُ سال پہِلاں سادھارن کِسان سُںدّر سِںگھّ دے گھر اُۄدھم سِںگھّ دا جنم ہۄئِیا سی۔ اُۄدھم سِںگھّ وڈّا ہۄ کے پہِلاں ہَۄلِییاں تے پِچھۄں بھارِییاں مُۄںگلِییاں پھیرن لگّا۔ پھِر اُہ بھارے وٹِّیاں٬ ویلݨِیاں تے بۄرِییاں دے بالے کڈھّݨ لگّ پِیا۔ اُہدی تاکت دِییاں دھُمّاں دُۄر بار دے اِلاکِیاں تک پَے گئیِیاں۔ اُہ گڈّے `تے مُۄںگلِییاں تے وٹّے لدّدا تے میلِیاں وِچّ بھار چُکّݨ دے جَۄہر وِکھائُںدا۔ بلبِیر سِںگھّ کںوّل نیں لِکھِیا ہَے کِہ بابا اُۄدھم سِںگھّ دِییاں مُۄںگلِییاں دا بھار پُراݨے 21 مݨ 15 سیر سی۔

کہِںدّے ہن کِہ جدۄں اُۄدھم سِںگھّ دِییاں مُۄںگلِییاں تے وٹّے کِسے ہۄر تۄں ناں چُکّے گئے تاں اُس نیں اُہ ننکاݨا ساہِب جا کے گُردوارے رکھّ دِتّے۔ اِکّ کَیںٹھا تے پںجّ سَۄ رُپِیا وی رکھّ دِتّا کِہ جِہڑا جُیان اِہ بھار چُکّیگا اُس نُۄں اِنام دِتّا جاویگا۔ 1965 وِچّ اُس دا دِہاںت ہۄئِیا تے اُس دے جِیںدے جِیء کۄئی اُہدا بھار ناں چُکّ سکِیا۔

بابا اُۄدھم سِںگھّ دے گھر ہربںسّ سِںگھّ نیں جنم لِیا جِس نیں ٹراںسپۄرٹ وِچّ چںگّا نامݨا کھٹِّیا۔ اُہ چھِںجھّاں `تے جاںدا تے پہِلواناں نُۄں اِنام دِںدّا۔ اُس دا وِیاہ پِںڈّ مجاری دی بِیبی سُرجِیت کَۄر نال ہۄئِیا جِس دی کُکھّۄں 4 نومبّر 1943 نُۄں ملکِیت سِںگھّ دا جنم ہۄئِیا۔ اُس دے پِتا تے بابے نیں اُس نُۄں پہِلوان بݨائُݨ دی ٹھاݨ لئی۔ اُہ پُریوال پرِوار دا لاڈلا پھرذںدّ سی جِس نُۄں کھُلّہی ڈُلّہی کھُراک نال پالِیا گِیا۔ بابا اُس نُۄں بِلا ناگا کسرت کرائُںدا۔ وڈّا ہۄ کے اُہ گھۄل گھُلݨ تے کبڈّی کھیڈݨ لگّا۔ اُہ سِکھّ نَیشنل کالج بںگّا وِچّ پڑھدا سی جدۄں کُشتی دے آپݨے وذن وِچّ آل اِںڈِییا یُۄنِیورسِٹِیذ دا چَیمپِیئن بݨِیا۔ کبڈّی دی کھیڈ وِچّ وی اُنہاں دے کالج دی ٹِیم یُۄنِیورسِٹی وِچّ چۄٹی `تے رہی تے پِںڈّاں دے وڈّے ٹُۄرنامَیںٹ جِتّݨ لگّی۔ اُہ 1970 وِچّ کَینیڈا چلا گِیا تے اُتھے وی کبڈّی کھیڈدا تے کُشتِییاں وِچّ دِلچسپی لَیںدا رِہا۔

1947 وِچّ ماتا سُرجِیت کَۄر دی کُکھّۄں دُۄجے پُتّر چرن سِںگھّ نیں جنم لِیا۔ اُہ جُسّے دا نِگّر سی تے وڈّے بھرا دی رِیس نال کبڈّی کھیڈݨ لگّ پِیا۔ سِکھّ نَیشنل کالج بںگّا تے جلںدھّر دے لائِلپُر کھالسا کالج وِچّ پڑھدِیاں اُنہاں دی ٹِیم نیں یُۄنِیورسِٹی دی کبڈّی چَیمپِیئنشِپ جِتّی۔ جگتپُر دے راج پدھّری کبڈّی ٹُۄرنامَیںٹ `چ اُس نُۄں مالوے دا مشہُۄر جاپھی نچھتّر ڈھاںڈی وی ناں ڈکّ سکِیا۔ اُہ کھیڈ دی پُۄری پھارم وِچّ سی جدۄں 1970 وِچّ کَینیڈا چلا گِیا تے اُتھے وڈّے وِیر ملکِیت سِںگھّ نال ذۄر اذمائی کرن لگّا۔ اُہ دبّ کے کمّ کردے تے وِہلے ویلے کبڈّی کھیڈدے۔ <>b1975 وِچّ کَینیڈا دے پہِلے کبڈّی ٹُۄرنامَیںٹ `چ اُس نُۄں بَیسّٹ ریڈر اَیلانِیا گِیا۔ کَینیڈا وِچّ اُس نیں 1983 تک کبڈّی کھیڈی۔

پُریوال پرِوار وِچّ گُرجِیت سِںگھّ دا جنم 8 جُۄن 1955 نُۄں ہۄئِیا۔ مُکںدّپُر دے ہائی سکُۄل وِچّ پڑھدِیاں ہی اُہ کبڈّی دا تکڑا کھِڈاری بݨ گِیا تے سکُۄلاں دی سٹیٹ چَیمپِیئنشِپ وِچّ کھیڈِیا۔ اُنہاں دی ٹِیم پںجّاب وِچّ دُۄجے ستھان اُتے رہی۔ پہِلاں اُہ سِکھّ نَیشنل کالج بںگّا وِچّ کبڈّی کھیڈِیا تے پھِر اُچّپدھّری کبڈّی کھیڈݨ لئی لائِلپُر کھالسا کالج جلںدھّر جا داکھل ہۄئِیا۔ اُتھے پھائیِنل وِچّ اُنہاں دی ٹِیم دا مَیچ نڈالے کالج دی ٹِیم نال پِیا جِس وِچّ بلوِںدّر پھِڈُّۄ ورگے کھِڈاری کھیڈ رہے سن۔ گُرجِیت ہۄراں دی ٹِیم نیں یُۄنِیورسِٹی دی چَیمپِیئنشِپ جِتّ لئی۔ اُہ دۄہاں کالجاں دِییاں ٹِیماں دا کپتان سی۔ اُس نیں اِںٹر یُۄنِیورسِٹی چَیمپِیئنشِپ وِچّ گُرُۄ نانک دیو یُۄنِیورسِٹی دی نُمائِںدگی کِیتی۔ 1977 وِچّ اُہ وی آپݨے وڈّے بھراواں کۄل کَینیڈا چلا گِیا۔

تِنّے بھرا کبڈّی دے کھِڈاری ہۄݨ کارن اُنہاں نیں کَینیڈا وِچّ وی کبڈّی شُرُۄ کر لئی۔ اجّ کَینیڈا وِچّ کبڈّی دا جۄ مُکام ہَے اُس دِییاں جڑھاں پُریوال بھراواں نیں لائیِیاں سن۔ جیکر اُنہاں نُۄں کَینیڈا دی کبڈّی دے پِتاما کِہا جاوے تاں کۄئی اتکتھنی نہِیں۔ 1977-78 وِچّ اِںگلَیںڈ دی کبڈّی ٹِیم کَینیڈا وِچّ مَیچ کھیڈݨ آئی۔ ایدھر کَینیڈا دی ٹِیم وِچّ تِنّے بھرا کھیڈے تے گُرجِیت نُۄں بَیسّٹ ریڈر اَیلانِیاں گِیا۔ 1978-79 وِچّ تِنّے بھرا پُۄری تِیاری وِچّ سن تے کَینیڈا دی ٹِیم نیں اِںگلَیںڈ وِچّ کھیڈݨ جاݨا سی۔ اِںگلَیںڈ دے درشکاں نُۄں وی پتا لگّ جاݨا سی کِہ پُریوال بھراواں دی کھیڈ کِس مُکام اُتے ہَے؟ اِںگلَیںڈ روانا ہۄݨ تۄں اِکّ ہفتا پہِلاں اُنہاں دے پِتا س.ہربںسّ سِںگھّ پُریوال دا دِہاںت ہۄ گِیا جِس کرکے اُہ اِںگلَیںڈ کھیڈݨ ناں جا سکے۔

1980 وِچّ اُنہاں نیں پھارم لَے لِیا تے تِنّے بھرا پھارم دے کمّاں وِچّ مسرُۄف ہۄ گئے۔ ملکِیت سِںگھّ نیں کبڈّی کھیڈݨی چھڈّ دِتّی جد کِہ چرن تے گُرجِیت 1983 تک کھیڈدے رہے۔ گُرجِیت 1988 وِچّ پِںڈّ پرت کے وی کبڈّی کھیڈِیا تے آپݨے پِںڈّ وِچّ کبڈّی دی ٹِیم کھڑھی کِیتی۔

آم دھارنا ہَے کِہ اِکّ پِیڑھی کھیڈاں وِچّ دِلچسپی لَیںدی ہَے تے دُۄجی دی دِلچسپی گھٹ جاںدی ہَے۔ پر پُریوال پرِوار دی چَۄتھی پِیڑھی وی کھیڈاں وِچّ اُنی ہی سرگرم ہَے۔ اُنہاں دے پرِوار وِچّ جُسّے تکڑے بݨائُݨ دا شَۄک جدّی پُشتی تُرِیا آ رِہَے۔ اُہ شُدھ کھُراک تے مِہنت کرن اُتے بل دِںدّے آ رہے ہن۔ ملکِیت سِںگھّ دے لڑکے گُرداور سِںگھّ تے ہرمن سِںگھّ کبڈّی دے تکڑے کھِڈاری ہن۔ دۄہیں کبڈّی دے اُچّ پدھّری مَیچ کھیڈدے رہے ہن۔ ہرمن نیں تاں پھِڈُّۄ تے ہرجِیت براڑ نُۄں وی جپھّے لا دِتّے سن جِنہاں اُتے ہذاراں ڈالراں دا اِنام سی۔ چرن سِںگھّ دا لڑکا چمکَۄر سِںگھّ پہِلاں کبڈّی کھیڈݨ لگّا سی پر اُچّے کدّ کاٹھ کارن امرِیکن پھُٹّبال ولّ کھِچِّیا گِیا۔

گُرجِیت سِںگھّ دے لڑکے پرمِںدّر پَیری تے تجِںدّر ٹَیری کُشتِییاں `چ بڑے چمکے ہن۔ پَیری بی.سی.دے سکُۄلاں دا چَیمپِیئن بݨِیاں تے سارے کَینیڈا وِچّ دُۄجے ستھان اُتے رِہا۔ ہُݨ اُہ کبڈّی دا تکڑا کھِڈاری ہَے جِس نُۄں رَۄکی آف دا یِیئر دا خِتاب مِلِیا ہَے۔ ٹَیری نیں وی کُشتِییاں وِچّ بی.سی.دی چَیمپِیئنشِپ جِتّ لئی ہَے تے نَیشنل وِچّ وی جِتّ مںچّ `تے چڑھِیا ہَے۔ اُس نیں کَینیڈا دی کُشتی ٹِیم دا مَیمبر بݨ کے کِئۄُبا دا ٹُۄر لائِیا ہَے۔ اُہ ہکِیمپُر دے پُریوال کھیڈ میلے وِچّ بھارت کُمار دا ٹائیِٹل وی جِتّ چُکّا ہَے۔ اُمِید ہَے اِہ نَۄجُیان کھیڈاں وِچّ پُریوال پرِوار دا ناں ہۄر وی رَۄشن کرنگے۔

جِتھے پُریوال پرِوار دے مَیمبر خُد کھیڈاں کھیڈدے آ رہے ہن اُتھے اُنہاں نیں سورگی ہربںسّ سِںگھّ پُریوال دی یاد وِچّ وڈّے اِناماں والا پیںڈُۄ کھیڈ میلا کرائُݨا وی شُرُۄ کِیتا ہۄئِئَے۔ 1988 تۄں اِہ کھیڈ میلا ہکِیمپُر تے جگتپُر وِچکار بݨے نِرںجّݨ سِںگھّ یادگاری سٹیڈِیئم وِچّ کرائِیا جاںدا ہَے۔ پُریوال آپݨی کِرت کمائی دا دسوںدھّ کھیڈاں اُتے ہی کھرچدا ہن۔ پِچھلے سال منائے گئے پُریوال کھیڈ میلے دا بجٹ چالی لکھّ رُپئے تۄں اُپر سی تے 22-24 پھروری 2008 نُۄں منائے جا رہے اٹھہارویں میلے دا کھرچ ہۄر وی ودھّ ہۄویگا۔ پُریوال بھرا سِرپھ آپݨے پِتا جی دی یاد وِچّ منائے جاںدے کھیڈ میلے `تے ہی آپݨی کِرت کمائی نہِیں لائُںدے سگۄں کَینیڈا وِچّ ہُںدّے کھیڈ میلِیاں دی وی دِل کھۄلہ کے مدد کردے ہن۔ اَیتکِیں اُنہاں نیں ٹۄراںٹۄ دے ورلڈ کبڈّی کپّ سمیں بھارت دی کبڈّی ٹِیم سپاںسر کِیتی سی۔ کھالسا دِیوان سُسائِٹی دے کھیڈ میلِیاں وِچّ وی اُنہاں دا بھرواں یۄگدان ہُںدّا ہَے۔

اُہ کھیڈاں دے مَیگذِین کھیڈ سںسّار دے وی تھمّہ ہن۔ اُنہاں دی ہلّاشیری نال ہی اِہ رسالا شُرُۄ ہۄئِیا سی۔ اُنہاں نیں بی.سی.کبڈّی اَیںڈ کلچرل سںسّتھا بݨائی ہَے جِس نیں تِنّ سَۄ سالا کھالسا کھیڈ میلا کروائِیا سی۔ پُریوال بھرا آپݨے سہِیۄگی ستنام سِںگھّ جَۄہل نال سْری گُرُۄ ہرگۄبِںدّ کُشتی اکھاڑا چلا رہے ہن جِس اکھاڑے دا پہِلوان ڈینِیئل اِگالی اُرف تُۄفان سِںگھّ اۄلمپِّک چَیمپِیئن بݨ چُکّا ہَے۔ اُس اکھاڑے نُۄں پمّا ریرُۄ٬ بُدھّ سِںگھّ دھلیتا٬ پْرشۄتم ہیئر٬ اجِیت ہیئر٬ امرِیک سںگھّیڑا تے ہۄر دۄستاں مِتّراں دا سہِیۄگ وی ہاسل ہَے۔ اُتھے چالی پںجّاہ پہِلوان رۄذانا سِکھلائی لَیںدے ہن۔ اُنہاں نُۄں پہِلاں رُۄسی کۄچ جَۄرج اُربی کۄچِںگّ دِںدّا سی تے ہُݨ افغانِستان دا کۄچ مُہمّد کِیُۄم پکّے تَۄر `تے ٹْرینِںگّ دِںدّا ہَے۔ اُہ خُد وی اِںٹرنَیشنل پدھّر دا پہِلوان رِہَے۔

پُریوال بھراواں نیں آپݨی ماتا سُرجِیت کَۄر دی یاد وِچّ اِکّ اوارڈ ستھاپِت کِیتا ہَے جۄ ہر سال کَۄماںتری پدھّر دی پںجّابݨ کھِڈارن نُۄں دِتّا جا رِہَے۔ اِس تۄں بِناں اُہ ہر سال پُریوال کھیڈ میلے `تے کھیڈ لیکھکاں٬ پُراݨے کھِڈارِییاں تے کلاکاراں دا وی ماݨ سنمان کردے ہن۔ کھیڈ پُستکاں چھاپݨ وِچّ وی مائِک سہائِتا دِںدّے ہن تے ہذاراں رُپِیا دِییاں پُستکاں آپݨے کھیڈ میلے وِچّ کھیڈ نِشانِییاں وجۄں وںڈّدے ہن۔ اُنہاں نیں امردِیپ سِںگھّ شیرگِلّ مَیمۄرِیئل کالج مُکںدّپُر نُۄں وی بݨدا سردا دان دِتّا ہَے۔ اُہ پںجّاب سرکار نال برابر دا ہِسّا پائُݨ لئی تِیار ہن جیکر پںجّاب دا کھیڈ وِبھاگ جگتپُر دے سٹیڈِیئم وِچّ کۄچِںگّ سَیںٹر شُرُۄ کرے۔

وَینکُۄور دے نال ہی پِٹمِیڈۄذ وِچّ اُنہاں دا بلِئۄُ بیری پھارم تے وڈّی کینری ہَے جِتھے سَیںکڑِیاں دی گِݨتی وِچّ پںجّابی کامے کمّ کردے ہن۔ اُنہاں نیں وڈیری اُمر دے بںدِّیاں نُۄں رُذگار دے کے اُنہاں نُۄں سوَیمان دی ذِںدّگی دِتّی ہَے۔ ہُݨ اُنہاں نُۄں کِسے اگّے ہتھّ نہِیں اڈّݨے پَیںدے۔ اُنہاں دے پھارم اُتے لںگّر چلدا رہِںدّا ہَے۔ پُریوال پرِوار دِییاں بِیبِییاں گِیان کَۄر٬ گُردیو کَۄر تے بلوِںدّر کَۄر سیوا بھاو والِییاں گھریلُۄ سِںگھّݨِییاں ہن۔ پُریوال پھارم اُتے آئے گئے مہِماناں دا میلا لگِّیا رہِںدّا ہَے تے بِیبِییاں دی پْراہُݨچاری مِسالی ہَے۔ گُرُۄ مہاراج دی مِہر نال چُلّہے سدا تپدے رہِںدّے ہن۔

کھیڈ میلے تاں پںجّاب وِچّ بہُت لگّݨ لگّ پئے ہن پر ہکِیمپُر دے پُریوال کھیڈ میلے دی رِیس نہِیں۔ اُتھے چۄٹی دی کبڈّی تے رُستمی کُشتِییاں دے نال کئی وِراستی تے آدھُنِک کھیڈاں دے مُکابلے ہُںدّے ہن۔ گِدھّے بھںگّڑے پَیںدے ہن تے نِہںگّاں دی نیذاباذی نذارے بنّہ دِںدّی ہَے۔ گتکا پارٹِییاں اڈّ آپݨے جۄہر وِکھائُںدِییاں ہن تے پتںگّباذ وکھّ آپݨے ہُنر دا پْردرشن کردے ہن۔ کِدھرے ہلٹ دَۄڑاں لگّدِییاں ہن تے کِدھرے بَیل گڈِّییاں دِییاں دَۄڑاں دھُۄڑاں اُڈائُںدِییاں دِسدِییاں ہن۔ کُتِّیاں دِییاں دَۄڑاں دی آپݨی ریل بݨی ہُںدّی ہَے۔ باذِیگراں دے جان ہُۄلویں کرتب تِنّے دِن میلِییاں نُۄں مُگدھ کری رکھّدے ہن۔ مِیڈِیئے نیں پُریوال میلے نُۄں لکھّاں دے اِناماں والا ایشِییا دا سبھ تۄں وڈّا اِنامی پیںڈُۄ کھیڈ میلا کہِ کے وڈِیائِیا ہَے۔ پُریوال پرِوار دا سبھ نُۄں کھُلّہا سدّا ہَے کِہ اُہ پُریوال کھیڈ میلا ویکھݨ آئُݨ تے ہکِیمپُرِییاں نُۄں دھنّوادی بݨائُݨ۔ اٹھہارویں پُریوال کھیڈ میلے دے کئی اِیوَیںٹ یادگاری ہۄݨگے جۄ دیر تک گلّاں کرائُݨگے۔