’دۄ ٹاپُۄ‘ تۄں اگاںہ

’دۄ ٹاپُۄ‘ دِییاں کہاݨِییاں وِچ مَیں پںجّابی کنیڈِیئناں دے گھراں–پرِواراں دے مسلِیاں تے سمسِّیاواں نُۄں وِشا–وستُۄ بݨائِیا سی۔ اُنہاں کہاݨِییاں وِچ گۄرے پاتراں دی بھُۄمِکا وی سی پر سِیمت رُۄپ وِچ۔ اگلِییاں کہاݨِییاں وِچ مَیں پںجّابِییاں تے گۄرِیاں دے بݨ رہے آپسی سمبّںدھّاں دی بات پائی ہَے۔ اِنہاں وِچ دۄ سبھِیاچاراں دا ٹکرائۄ وی ہَے تے رلیواں وی۔ اِنہاں وِچ گۄرے پاتر بھرویں رُۄپ ’چ پیش ہۄئے ہن۔

کہاݨی ’پاݨی‘

اِس کہاݨی وِچ مَیں نُۄںہ–سسّ دے پاتراں راہِیں اِکّۄ گھر وِچ دۄ جِیون–شَیلِییاں نُۄں پیش کِیتا ہَے۔

کتھا سںگّْرہِ ’منُکھّ تے منکھّ‘ وِچ درج کہاݨِییاں

اُنہِیں دِنِیں جِہڑِییاں کہاݨِییاں دا تاݨا-باݨا میرے اںدّر چلّ رِہا سی اُہ کِسانی تے پھَۄجی جِیون دے سماچاراں تے مسلِیاں بارے سن۔ اِس سںگّْرہِ دِییاں کُجھ کہاݨِییاں وِچ مَیں اپݨے پرِوار دے مَیمبراں٬ آس-پاس دے جاݨ-پچھاݨ والھِیاں اتے رِشتیدار نں پاتر بݨائِیا ہَے۔

’بنّہ اُٹھائی پۄٹلی‘

اِس کہاݨی دا مُکھّ پاتر چنّݨ سِںگھّ میرے مامے بِکّر سِںگھّ دا سمرُۄپ ہَے۔ ساڈے نانکا-پرِوار وِچ مَۄت نیں بڑا کہِر ورتائِیا سی۔ مامے دا دۄ واری وِیاہ ہۄئِیا۔ دۄناں مامِییاں دی وِیاہ تۄں چھیتی باء

بھارت- پاکِہ جںگّ-1965

پہِلی ستمبّر نُۄں جںگّ چھِڑ پئی۔ سِلیبس مُکّݨ ’تے پھائیِنل ٹَیسٹ ہۄ گئے… نتِیجِیاں دے نالھ ہی بدلِییاں سُݨا دِتِّییاں گئیِیاں۔ میری٬ منجِیت تے ہۄر کئیِیاں دی بدلی آگرے دی ہۄئی۔ پںجّاب تے جمُّۄ-کشمِیر جںگّ دے مُکھّ کھیتر ہۄݨ کرکے بہُتِییاں بدلِییاں اُس پاسے دے ہوائی اڈِّیاں دِییاں ہۄئیِیاں۔ چینئی تۄں دِلّی تکّ سپَیشل ریلگڈّی دا پْربںدھّ کِیتا جا رِہا سی۔

تامبرم چھڈّݨ تۄں پہِلاں مَیں سمُںدّر نُۄں مِلݨ دا من بݨائِیا ہۄئِیا سی۔ اِک دِن جدۄں دۄست نِکِّییاں-مۄٹِییاں چِیذاں کھرِیدݨ ’چ بِذی سن٬ مَیں مرِینا بِیچ ’تے چلا گِیا۔ اِکلواں

نِکّا پر نِگھّا گھر

میری جنم-مِتی کاگجاں وِچ 15 جُۄن 1944 ہَے۔ اِہ سال تاں سہی ہَے پر مہِینا تے تارِیکھ سہی نہِیں۔ میری بِیبی (ماں) دسدی ہُںدّی سی کِہ مَیں کتّک دے اخِیر جِہے ’چ جنمِیاں ساں۔ اُس ہِساب نالھ نومبّر مہِینے دے دُۄجے ہپھتے دی کۄئی تارِیکھ بݨدی ہَے۔ اُدۄں جنم-مِتی کۄئی وِرلے ہی نۄٹ کردے سن۔ جدۄں باپُۄ جی مَینُۄں سکُۄل داکھل کروائُݨ گئے تاں ماسٹر جی نیں مَینُۄں 6 سال دا دِکھائُݨ لئی اپݨے ہِساب نالھ 15 جُۄن لِکھ دِتّی۔

میری ماں دا ناں بھاگ کَۄر تے باپُۄ جی دا ناں مہِںدّر سِںگھّ سی۔ مَیں اُنہاں دا چَۄتھا بچّا ہاں۔ سبھ تۄں

مَیں اِکّ سادھارن جِہے کِسانی پرِوار دا جمّ-پلھ ہاں۔ میرا جنم 15 جُۄن 1944 ’چ ذِلہا ہُشِیارپُر دے پِںڈّ ’میگھۄوال گںجِّیاں‘ وِکھے ہۄئِیا۔ ماتا جی دا ناں سردارنی بھاگ کَۄر اتے پِتا جی دا ناں سردار مہِںدّر سِںگھّ ہَے۔ مَیٹْرِک کرکے٬ 1962 ’چ مَیں اِںڈِیئن ایئرپھۄرس وِچّ بھرتی ہۄ گِیا۔ پںدّراں سال دی اُس سروِس تۄں بائد گِیاراں سال بَیںک وِچّ اکائۄُںٹَیںٹ دی نَۄکری نِبھائی۔ بَیںک دی نَۄکری وِچّے چھڈّ 1988 ’چ کَینیڈا آ گِیا۔ کَینیڈا ’چ 20 سال سکِئُرِٹی سُپروائیِذر دی جَۄب کِیتی۔

ساہِتک رُچِییاں ساڈے پرِوار وِچّ چلِییاں آ رہِییاں ہن۔ میرے دادا