2007 وِچ پْرکاشت میری پُستک ’کبڈّی کبڈّی کبڈّی‘ وِچ ’کبڈّی نُۄں ڈرگّ دا جپھّا‘ کاںڈ چھپݨ کارن کئی کبڈّی پْرمۄٹر میرے نال ناراذ ہۄئے سن۔ اُنہاں دا اُلامبھا سی کِہ مَیں کبڈّی دا کُمَیںٹیٹر ہۄ کے کبڈّی دا ہی بھاںڈا بھنّ رِہا ہاں۔ پھِر بِلّی تھَیلِئۄں باہر آ گئی اتے انیکاں کھِڈارِییاں دے ڈرگّی ہۄݨ دی گُجھّی گلّ جگّ ذاہِر ہۄ گئی۔ کَینیڈا تے اِںگلَیںڈ دے کبڈّی سِیذن-2008 وِچ کھیڈے ڈھائی سَۄ کھِڈارِییاں وِچّۄں 119 کھِڈاری ڈرگّی نِکلے! 2014 وِچ کِتاب ’کِسّا کبڈّی دا‘ وِچ ’کبڈّی نُۄں ڈرگّ دا کۄہڑ‘ کاںڈ لِکھِیا تاں سارا ہِیج پِیاذ ہی نںگّا ہۄ گِیا۔

سِہتمارُۄ سٹِیرَۄئِڈذ لَیݨ دا اِہ کۄہڑ پںجّاب وِچّۄں لگّا جِتھّے درجناں کبڈّی اکَیڈمِییاں چلّ رہِییاں ہن۔ اُنہاں دے تِنّ گُٹّ ہن۔ اِک نُۄں اکَیڈمِییاں دی پھَیڈریشن کِہا جاںدا ہَے٬ دُۄجی نُۄں اکَیڈمِییاں دی اَیسۄسِیئیشن تے تِیجی پںجّاب کبڈّی اَیسۄسِیئیشن۔ تِنّے گرُپّ سَۄ تۄں ودھّ ’کبڈّی کپّ‘ کھیڈدے ہن پر کِتے وی ڈۄپ ٹَیسّٹ نہِیں ہُںدّے۔ اُںج کبڈّی کپّاں دا کھرچا دس باراں کرۄڑ رُپئے تۄں وی ودھّ ہۄ جاںدا ہَے۔ اںدّاذا ہَے کِہ کبڈّی دے کھِڈاری اِک کرۄڑ تۄں ودھّ رُپئے سِہت مارُۄ ڈرگّاں اُتّے کھرچدے ہن جِنہاں نال ڈرگّ دا دھںدّا کرن والِیاں دے وارے نِیارے ہُںدّے ہن۔

اِئۄں کھُلّہا سی بھیت

2006 وِچ مَیں وِنِیپَیگّ دا ٹُۄرنامَیںٹ بھُگتاء کے ٹۄراںٹۄ مُڑ رِہا ساں۔ اُسے جہاذ وِچ کبڈّی دے کُجھ کھِڈاری وی سوار سن۔ جہاذ چڑھائُݨ آئے مِتّراں نیں اُنہاں نُۄں کھُیا پِیا کے وِدا کِیتا سی۔ نشے وِچ گلّاں کردے اُہ ڈرگّ لَیݨ والے کبڈّی کھِڈارِییاں دے کِسّے تۄر بَیٹھے۔ میرے لئی اُنہاں دِییاں گلّاں ہَیران کرن والِییاں سن۔ اُہ وِسکی پِیںدے کہی جاݨ, “اسِیں تاں جی آہی ماڑی مۄٹی پِیݨ دے شُکِین آں۔ ساڈے نال دے کھِڈاری مجھّاں دا دُدھّ لاہُݨ تے گھۄڑِیاں نُۄں بھجائُݨ والے ٹِیکے لائی جاںدے آ! کہِںدّے آ ہُݨ ساڈے وِچّ گھۄڑے جِنّی تاکت ہۄگی!”

ہوائی سفر دَۄران اُہ ڈرگّ لَیݨ والے کھِڈارِییاں دے کارنامے سُݨائُںدے آئے۔ مَینُۄں اِہ وی کہِںدّے آئے کِہ اُنہاں بارے ذرُۄر لِکھۄ پر ساڈا ناں ناں لِکھِئۄ۔ جے ساڈِییاں گلّاں سچِّییاں ناں ہۄئیِیاں تاں بیشکّ ساڈا مُۄںہ کالا کر دِئۄ! پھِر مَیں لیکھ لِکھِیا: کبڈّی نُۄں ڈرگّ دا جپھّا۔

اِئۄں شُرُۄ ہۄئِیا سی ڈۄپ ٹَیسّٹ

1960 وِچ رۄم دِییاں اۄلمپِّک کھیڈاں دَۄران ڈرگّ لَیݨ والے اِک سائیِکل سوار دی مَۄت ہۄ گئی سی۔ اںتّرراشٹری اۄلمپِّک کمیٹی نیں اِس دا گمبھِّیر نۄٹِس لِیا تے مَیڈِیکل کمِشن بݨائِیا جِس نیں پڑتال کر کے اُنہاں دوائیِیاں دی سُۄچی جاری کِیتی جۄ کھِڈارِییاں لئی گھاتک ہن۔ اُہ دوائیِیاں کھِڈارِییاں لئی ورجِت کِیتِییاں گئیِیاں۔ اُدۄں تۄں ڈۄپ ٹَیسّٹ کِیتے جاںدے ہن جِنہاں نال ورجِت دوائیِیاں لَیݨ والے کھِڈاری پچھاݨے جاںدے ہن تے اُنہاں اُتّے کھیڈ مُکابلِیاں وِچ بھاگ لَیݨ دی پابںدّی لا دِتّی جاںدی ہَے۔ اُنہاں دے جِتّے ہۄئے مَیڈل واپس لَے لئے جاںدے تے کھیڈ رِکارڈاں وِچّۄں اُنہاں دا ناں میٹ دِتّا جاںدا ہَے۔ کَینیڈا دے دَۄڑاک بَینّ جَۄہنسن٬ امرِیکا دی دَۄڑاک میرِیئن جۄنذ٬ آئِرلَیںڈ دی مِیشیل سمِتھّ تے ہۄر کئی چۄٹی دے کھِڈاری ڈرگّ لَیݨ دی سذا بھُگتدے رہے ہن۔ اُڈݨ پری میرِیئن جۄنذ نُۄں تاں جیلہ وی جاݨا پِیا سی۔

سِئۄل دِییاں اۄلمپِّک کھیڈاں وِچّۄں تِنّ گۄلڈ مَیڈل جِتّݨ والی دَۄڑاک پھلۄرَیںس گْرِپھت جائینر ڈرگّ ’تے لگّی ہۄئی سی۔ ڈۄپ ٹَیسّٹ تۄں پہِلاں اُہ اجِہی دوائی لَے لَیںدی سی جِس نال ڈۄپ ٹَیسّٹ وِچ پھڑی نہِیں سی جاںدی۔ اُہ ڈۄپ ٹَیسّٹ کرن والِیاں نُۄں تاں دھۄکھا دِںدّی رہی پر مَۄت نیں دھۄکھا ناں کھادھا۔ مَۄت نیں اُس نُۄں چالی سال دی اُمر تۄں پہِلاں ہی دبۄچ لِیا۔ مَیڈل تاں اُس نیں بڑے جِتّے تے بلّے بلّے وی بڑی کرائی پر جِنّی بُری ترہاں اُہ مری٬ اُہدا دُکھّ اُہی جاݨدی سی۔

ڈرگّ دے ٹِیکے٬ کَیپسُۄل تے پائۄُڈر

کبڈّی دے جِہڑے کھِڈاری مَیچ جِتّݨ دے مُۄڈ وِچ ویکھا ویکھی نشے دے ٹِیکے لُیائی٬ کَیپسُۄل لئی تے پائۄُڈر پیئی جاںدے ہن اُنہاں نُۄں پتا اُدۄں لگّیگا جدۄں نِپُںسّک ہۄ گئے۔ جِہڑے اَینابَۄلِک سٹیرَۄئِڈذ دساں دِناں وِچ وِیہ پَۄںڈ بھار ودھائُںدے نیں اُنہاں دی پھُۄک نِکلݨ لگِّیاں وی دس دِن نہِیں لگّدے۔ ’سپِیڈ پائۄُڈر‘ گِݨتی دِییاں کبڈِّییاں ہی سپِیڈ نال پُیائُںدا ہَے٬ جۄ مگرۄں ہِلّݨ جۄگا وی نہِیں چھڈّدا۔ بھیتی بںدّے چِہرا ویکھ ای بُجھّ لَیںدے ہن کِہ جُیان ڈرگّ ’تے لگّ چُکّا ہَے!

اَینابَۄلِک سٹیرَۄئِڈذ دا اِک ہارمۄن ٹَیسّٹۄسٹَیرَۄن ہَے۔ تاکت دیݨ والے اِس ہارمۄن دے کئی دُرپْربھاو ہن۔ اِس نال مسّل ودھ سکدے ہن٬ مردانا شکتی گھٹ سکدی ہَے اتے اںڈّکۄش سپرم پَیدا کرنۄں جواب دے سکدے ہن۔ کِسے دے گںجّ پَے سکدا ہَے٬ کِسے دے وال ودھ سکدے تے کِسے دے جھڑ سکدے ہن۔ مُۄںہ ’تے پھِݨسِییاں تے جِگر دا کَیںسر ہۄ سکدا ہَے۔ ماڑا کلَیسٹرۄل ودھ سکدا ہَے٬ بںدّا گُسّیکھۄرا تے دھکّڑ بݨ سکدا ہَے۔ اُہ گُمّ سُمّ تے ڈرگّ دا غُلام وی ہۄ سکدا ہَے۔ ٹِیکے دی سُۄئی نال لاگ دی بِماری لگّ سکدی ہَے٬ ایڈذ تے ہَیپِیٹائیِٹس ہۄ سکدی ہَے۔ مرد لئی وڈّا مِہݨا ہَے نامرد ہۄ جاݨا۔ کئی کھِڈاری کپّ جِتّدے-جِتّدے پتنِییاں ہار بَیٹھے ہن!

کبڈّی دے کھِڈارِییاں نُۄں ٹِیکِیاں ’تے لائُݨ وِچّ کئی نِیم ہکِیماں نیں لکھّاں رُپئیِئے بݨائے ہن۔ مسّل بݨائُݨ دے ٹِیکے پْرچلت کرن والا اِک بھلوان خُد چلّ وسِیا ہَے۔ مِیپھَیںٹرمائیِن ٹِیکے دا ناں ہی ’مَۄکے‘ دا ٹِیکا پکّ گِیا ہَے۔ کبڈّی دِییاں کُجھ کتھِت اکَیڈمِییاں وِچّ کبڈّی دی کۄچِںگّ نالۄں ٹِیکے لائُݨ دی کۄچِںگّ ودھّ مِلدی ہَے! کئی کۄچاں نیں اِہدا ناں’سپلِیمَیںٹ ڈائیِٹ‘ رکھِّیا ہَے۔ چۄراں نُۄں پھڑن نال ماواں وی پھڑنِییاں چاہِیدِییاں ہن جِہڑِییاں چۄراں نُۄں جنم دِںدِّییاں ہن۔ جِتھّۄں اِہ ڈرگّاں سپلائی ہُںدِّییاں ہن٬ اُتھّے وی چھاپے مارنے چاہِیدے ہن۔

کبڈّی کھِڈارِییا دے ڈۄپ ٹَیسّٹ

جدۄں کبڈّی نُۄں لگّے ڈرگّ دے کۄہڑ نُۄں وار وار کبڈّی پھَیڈریشناں دے دھِیان وِچ لِیاںدا تاں متے پاس کِیتے گئے کِہ کَینیڈا تے اِںگلَیںڈ وِچ 2007 دا کبڈّی سِیذن ڈۄپ ٹَیسّٹ کرا کے ہی کھِڈائِیا جاویگا۔ پر اُہدے اُتّے امل ناں کِیتا گِیا۔ بہُتے کلبّاں نیں وۄٹ پا دِتّی کِہ ڈۄپ ٹَیسّٹ کرائُݨے رہِݨ دِئۄ کِئُںکِہ کھِڈاری مساں کَینیڈا/اِںگلَیںڈ سدّے نیں! اِس کھُلّہ دا پھائِدا اُٹھائُںدِیاں جِنہاں کھِڈارِییاں نیں ڈردِیاں ٹِیکے لائُݨے چھڈّ دِتّے سن اُہ دُبارا لائُݨ لگّ پئے تے پِچھّے تاراں کھڑکا دِتِّییاں پئی اِتھّے تاں ہری جھںڈّی اےَ! آئُݨ والے مال متّا لئی آئُݨ کِئُںکِہ کَینیڈا وِچّ مِلدا نہِیں جاں بہُت مہِںگّا مِلدا ہَے۔ جدۄں مال متّے نال لَیس اِک کھِڈاری وَینکُۄور ہوائی اڈّے ’تے پھڑِیا گِیا تاں کبڈّی پھَیڈریشناں دِییاں وی اکھّاں کھُلّہ گئیِیاں۔ کبڈّی کلبّاں نُۄں پھںڈّ دیݨ والے وی کلبّاں نُۄں کہِݨ لگّ پئے کِہ کبڈّی ٹُۄرنامَیںٹ کرائُݨ دی تھاں ساتھۄں ڈۄپ ٹَیسّٹ کرائُݨ دا ہی پھںڈّ لَے لوۄ پر کبڈّی نُۄں ڈرگّ مُکت کرۄ۔

کبڈّی سِیذن 2008 تۄں پہِلاں اُنٹارِیئۄ٬ بی. سی. تے یُۄ. کے. دِییاں کبڈّی پھَیڈریشناں نیں پھِر متے پکائے پئی اَیتکِیں ہر ہالت وِچ کھِڈارِییاں دے ڈۄپ ٹَیسّٹ کِیتے جاݨگے۔ کھِڈاری سمجھدے رہے کِہ پِچھلے سال واںگ ڈراوا ہی ہَے۔ اِہ ٹَیسّٹ کاپھی مہِںگّے سن پھِر وی کبڈّی پھَیڈریشناں نیں کروا لئے۔ شاباشے اُنہاں پھَیڈریشناں دے جِنہاں نیں کبڈّی نُۄں ڈرگّ مُکت کرن دا بِیڑا چُکِّیا۔

2008 وِچ کَینیڈا وِچّ ساڈھے تِنّ سَۄ تے اِںگلَیںڈ وِچ ڈھائی سَۄ ڈۄپ ٹَیسّٹ کِیتے گئے۔ ٹَیسّٹاں ’تے کھرچا تاں بہُت ہۄ گِیا پر اُنّا پھِر وی نہِیں ہۄئِیا جِنّا کھِڈاری ڈرگّاں اُتّے کھرچدے سن۔ ڈۄپ ٹَیسّٹ کرنے سَۄکھا کارج نہِیں سی۔ اِہ تسلّی والی گلّ سی کِہ 8 اگست 2008 دی مِیٹِںگّ وِچ اُنٹارِیئۄ٬ بی. سی., یُۄ. کے. تے پںجّاب دِییاں کبڈّی پھَیڈریشناں نیں سرب سمّتی نال پھَیسلا کِیتا کِہ ڈۄپ ٹَیسّٹ وِچ ڈرگّی سابت ہۄئے کِسے وی کھِڈاری نُۄں کِسے وی دیش وِچ کۄئی کلبّ کبڈّی نہِیں کھِڈائیگا۔ پر اِس پھَیسلے نُۄں املی رُۄپ وِچ لاگُۄ ناں کِیتا گِیا۔

ڈۄپ ٹَیسّٹاں وِچ جِنہاں کھِڈارِییاں دا سَیمپل اِک وار پاذیٹِو آئِیا اُنہاں نُۄں اِک ہذار ڈالر جُرمانا تے اِک سال لئی کِتے وی کبڈّی کھیڈݨ تۄں بَین کِیتا گِیا سی۔ بَین مُکّݨ تۄں بائد دُبارا کھیڈݨ لگّے تے دُۄجی وار پاذیٹِو آئے کھِڈاری نُۄں کبڈّی دے مَیدان وِچّۄں جِیون بھر لئی بَین کرن دا پھَیسلا کِیتا گِیا سی۔ پھَیسلا ہۄئِیا سی کِہ جِہڑے کلبّ٬ اکَیڈمِییاں٬ اَیسۄسِیئیشناں جاں پھَیڈریشناں بَین ہۄئے کھِڈارِییاں نُۄں بَین دَۄران کھِڈائُݨگِییاں اُنہاں دا کۄئی وی کھِڈاری اِںگلَیںڈ جاں کَینیڈا وِچ نہِیں سدِّیا جاویگا۔ جے کۄئی ہۄر مُلک اُنہاں نُۄں سدّدا ہَے تاں اُتھّے اِںگلَیںڈ تے کَینیڈا دِییاں پھَیڈریشناں ولّۄں کۄئی کھِڈاری نہِیں بھیجِیا جاویگا۔

کھیڈاں دا مںتّو

کھیڈاں جُیاناں دے جُسّے تکڑے تے نرۄئے بݨائُݨ, چںگِّییاں آدتاں پائُݨ, لڑائیِیاں جھگڑِیاں تۄں بچائُݨ, ودھِییا اِنسان بݨائُݨ, سرِیراں وِچّ پَیدا ہۄ رہی وادھُۄ اُۄرجا دا سہی نِکاس کرن٬ مِلورتݨ تے اُسارُۄ مُکابلے دی بھاونا اُپجائُݨ, سِہتمںدّ منۄرںجّن کرن اتے اَیکسیلَیںس بھاو کھیڈ نُۄں سِکھر ’تے پُچائُݨ تے درسائُݨ لئی ہُںدِّییاں ہن۔ کھیڈاں کھِڈارِییاں نُۄں نسِیاں ’تے لا کے کپّ جِتّݨ لئی نہِیں ہُںدِّییاں۔ 2008-9 وِچ باکائِدا ڈۄپ ٹَیسّٹ ہۄݨ کارن ڈرگّ دے کۄہڑ نُۄں کاپھی ٹھلّہ پَے گئی سی۔ 2010 وِچ پچھّمی مُلکاں دا کبڈّی سِیذن کھیڈݨ لئی اِک ہذار تۄں وی ودھّ پںجّابی کھِڈاری ہوائی جہاذاں ’تے چڑھے سن۔

ورلڈ کپّاں وِچ ڈۄپ ٹَیسّٹ

2010 وِچ پںجّاب دے پہِلے کبڈّی ورلڈ کپّ سمیں ڈۄپ ٹَیسّٹ کِیتے تاں 23 کھِڈاری ٹرائِلاں سمیں تے 9 کھِڈاری ٹُۄرنامَیںٹ دَۄران پاذیٹِو پائے گئے۔ پںجّاب دے دُۄجے کبڈّی ورلڈ کپّ-2011 لئی بھارتی ٹِیم دی چۄݨ کرن ویلے 51 کھِڈارِییاں دے ڈۄپ ٹَیسّٹ کِیتے گئے جِنہاں وِچّۄں 20 کھِڈاری پاذیٹِو نِکلے۔ کپّ دَۄران ہر مَیچ پِچھّۄں دۄہاں ٹِیماں دے دۄ دۄ کھِڈارِییاں دے سَیمپل لئے جاںدے رہے تے دۄ دِناں بائد نتِیجا نشر کِیتا جاںدا رِہا۔ دُۄجے وِشو کپّ وِچ کُل 311 ڈۄپ ٹَیسٹ کِیتے گئے جِنہاں اُتّے 47 لکھّ رُپئے کھرچ ہۄئے۔ کپّ دَۄران 52 تے ٹرائِلاں دَۄران 20 کھِڈاری جۄڑ کے کُل 72 کھِڈاری ڈرگّی نِکلے۔ اُنہاں وِچ اِںگلَیںڈ دے 10, کَینیڈا 8, امرِیکا 8, سپین 7, آسٹْریلِییا 6, اِٹلی 6, ناروے 3, بھارت 1, پاکِستان 1, جرمنی 1 اتے ارجنٹِینا دا وی 1 کھِڈاری سی۔ ٹرائِلاں دَۄران بھارت دے 20 کھِڈاری ڈرگّی نِکلے سن جِنہاں وِچ 1 جۄڑ کے کُل 21 بݨدے سن! اِنہاں وِچ سبھ تۄں ودھّ کھِڈاری بھارت دے ہی سن۔

کبڈّی ورلڈ کپّاں وِچ 2010 تۄں 14 تک ڈۄپ ٹَیسٹ تاں کِیتے جاںدے رہے پر ڈۄپی کھِڈارِییاں نُۄں خاس سذا ناں دِتّی گئی۔ 2015 دا ورلڈ کپّ گُرُۄ گْرںتھّ ساہِب دی بیئدبی دِییاں گھٹناواں کارن مُلتوی کرنا پِیا۔ 2016 وِچ ناں دا ہی کبڈّی ورلڈ کپّ کروائِیا تاں چۄݨاں ساہمݨے ویکھدِیاں ڈۄپ ٹَیسٹ کِیتے ہی ناں گئے۔ ڈر سی کِہ پہِلاں ہی ادھُۄرا کپّ شائِد سِرے ہی ناں چڑھے!

کبڈّی کلبّاں تے پھَیڈریشناں دا رۄل

کبڈّی کلبّاں٬ کبڈّی پھَیڈریشناں تے کبڈّی ٹُۄرنامَیںٹ کرائُݨ والِیاں نُۄں چاہِیدا سی کِہ جِنّے سمیں لئی ڈرگّی کھِڈارِییاں دے کھیڈݨ اُتّے پابںدّی سی اُنّا سماں اُنہاں نُۄں کھِڈائِیا ناں جاںدا اتے سُدھرن دا مَۄکا دِتّا جاںدا۔ پر اجِہا نہِیں ہۄئِیا۔ کبڈّی دِییاں کُجھ پَیرلل پھَیڈریشناں اجِہِییاں بݨ گئیِیاں جۄ ڈۄپ ٹَیسّٹ کرا کے ڈرگّی کھِڈارِییاں نُۄں آپݨے ہتھّۄں نہِیں سن گُیائُݨا چاہُںدِّییاں۔ ڈرگّ دے وپاری وی نہِیں سی چاہُںدّے کِہ ڈرگّ دا کارۄبار بںدّ ہۄوے۔ اُنہاں دی چاںدی اِسے وِچ سی۔ جِہڑے ’کبڈّی پْرمۄٹر‘ ڈرگّی کھِڈارِییاں نُۄں آپݨے ٹُۄرنامَیںٹاں وِچ کھِڈائُںدے ہن اُہ ڈالراں نال کھِڈارِییاں دا بھلا کرن دی تھاں اُنہاں دا بُرا ہی کردے ہن جۄ اُنہاں نُۄں بائد وِچ پتا لگّیگا۔ کبڈّی وِچ ڈرگّ دی آمد نیں ہُݨ چںگّی سۄچ والے لۄکاں دا کبڈّی تۄں مۄہ بھںگّ کر دِتّا ہَے۔ ہُݨ کبڈّی ٹُۄرنامَیںٹ ویکھݨ لئی اُنّے درشک نہِیں جُڑدے جِنّے پہِلاں جُڑدے سن۔ جِہڑے تھۄڑھے بہُتے جُڑدے وی ہن اُنہاں وِچّۄں وی کبڈّی پْریمی گھٹّ ہُںدّے ہن تے تماشبِین ودھّ۔

وِیذا ہی گۄلڈ مَیڈل

پںجّاب دے کبڈّی کھِڈارِییاں نُۄں سبھ تۄں وڈّی خُشی اۄدۄں ہُںدّی ہَے جدۄں اُنہاں نُۄں وِدیش جاݨ دے وِیذے مِل جاݨ۔ اُہ وِیذے نُۄں ہی کبڈّی دا گۄلڈ مَیڈل سمجھدے ہن۔ بہُتے کھِڈاری سِرف اِس لئی کبڈّی کھیڈدے ہن کِہ کِسے دِن اُہ وِدیش جاݨ دا وِیذا لَے سکݨگے۔ کئی اکھںڈّ پاٹھ سُکھّ لَیںدے ہن کِہ وِیذا مِل گِیا تاں پُنّ دان وی کراںگے۔ دُیابے وِچ اِک اَیسا گُردُیارا ہَے جِتھّے منّت وجۄں ہوائی جہاذاں دے کھِڈَۄݨے چڑھائے جاںدے سن۔ ہُݨ اُتھّے کھِڈَۄݨے رکھّݨ دی تھاں نہِیں بچی!

کبڈّی ہُݨ لکھّاں کرۄڑاں دا کارۄبار بݨ چُکّی ہَے۔ کبڈّی دی مںڈّی وِچ ڈرگّی کھِڈاری وی بۄلی لُیا جاںدے ہن۔ سِرے دا ڈرگّی کھِڈاری ٹۄراںٹۄ٬ وَینکُۄور٬ کَیلگری٬ اَیڈمںٹّن دے ٹُۄرنامَیںٹ کھیڈ کے اِکۄ سِیذن وِچ 50 ہذار ڈالر بھۄٹ رِہا ہَے۔ کَینیڈا کپّ تے امرِیکا کپّ کھیڈݨ دے وِیہ پچّی ہذار ڈالر وکھّرے۔ ڈرگّ ناں لَیݨ والے کھرے کھِڈاری بِٹ بِٹ ویکھدے رہِ جاںدے ہن۔ کبڈّی دے ناں ’تے وِچے اسلی تے وِچے نکلی کھِڈاری وِیذے لَے کے وِدیشاں وِچّ پکّے وسنِیک بݨ بَیٹھے ہن۔ کبڈّی وِچّۄں ٹْرَیول ایجںٹّ وی چںگِّییاں چُںگّاں کڈھّدے ہن۔

جدۄں پچھّمی مُلکاں دا کبڈّی سِیذن شُرُۄ ہۄݨا ہُںدّا ہَے تاں نال ہی کبڈّی وِیذِیاں دی رُتّ آ جاںدی ہَے۔ سپاںسر لبھّے جاںدے نیں٬ راہدارِییاں مںگّائیِیاں جاںدِییاں جن تے وِدیشاں دے سِیاسی نیتاواں تۄں سِفارشی چِٹھِّییاں پُیائیِیاں جاںدِییاں ہن۔ کئی کہِںدّے کہائُںدے کھِڈارِییاں نُۄں وی وِیذے نہِیں مِلدے پر جائلی کھِڈاری داء لا جاںدے نیں۔ کھجّل کھُیاری لئی کئی کبڈّی کھِڈاری خُد ہی ذِمّیوار ہُںدّے ہن۔ کۄئی کھِڈاری پاسپۄرٹ نال ہی چھیڑکھانی کر بہِںدّا ہَے۔ جِس پاسپۄرٹ اُتّے وِیذا ناں مِلِیا ہۄوے٬ اُہ جھُۄٹھی مُۄٹھی گُیا چھڈّدا ہَے تے آپݨے ناں دا اِک ادھّا اکھّر بدل کے تے جنم ستھان پِںڈّ دی تھاں نانکِیاں دا بھر کے دُۄجا پاسپۄرٹ بݨا لَیںدا ہَے۔ پہِلی پھۄٹۄ پگّ والی ہۄوے تاں دُۄجی سِر مُنّے دی لگّ جاںدی ہَے۔ کردا کۄئی ہَے٬ بھُگتݨِییاں کِسے ہۄر نُۄں پَیںدِییاں ہن!

ڈرگّ دے کۄہڑ دا اِلاج

کبڈّی وِچ ڈرگّ دے کۄہڑ دا اِلاج کرنا بیشکّ سَۄکھا نہِیں پر جے سارے کبڈّی پْریمی تہئیِّیا کر لَیݨ تاں اِہ اَۄکھا وی نہِیں۔ کبڈّی لئی پھںڈّ دیݨ والے مُڈھّلی شرت اِہ رکھّݨ کِہ ساڈا پَیسا کھرے کھِڈارِییاں ’تے لگّے ناں کِہ ڈرگّی کھِڈارِییاں ’تے لگّ کے اُنہاں دا ستِّیاناسس کرے۔ درشک وی کھرے کھِڈارِییاں دی کھیڈ ویکھݨ ناں کِہ ڈرگّی کھِڈارِییاں دی۔ جے کۄئی ڈرگّی کھِڈارِییاں نُۄں کھِڈائُݨ دی ہِماکت کرے تاں درشک اُہنُۄں ہُۄٹ کرن تاں کِہ ہۄرناں نُۄں سبک مِلے۔ اِناماں نال ہَۄسلا کھرے کھِڈارِییاں دا ودھائِیا جاوے ناں کِہ ڈرگّی کھِڈارِییاں دا۔ لچّر گائِکی تے ڈرگّی کبڈّی تدے بںدّ ہۄ سکدی ہَے جے لۄک خُد ساتھ دیݨ۔ جے پُراݨے کھِڈاری ڈرگّاں تۄں بِناں سالاں-بدھّی ودھِییا کبڈّی کھیڈدے رہے تاں نویں کھِڈاری کِئۄں نہِیں کھیڈ سکدے؟

وِدیشاں دِییاں کبڈّی پھَیڈریشناں پںجّاب تۄں کیول اُنہاں کھِڈارِییاں نُۄں سدّݨ جِہڑے وِیذا ارذی نال کُجھ دِن پہِلاں مانتا پْراپت ایجںسّی تۄں ڈۄپ ٹَیسّٹ کروائے دا سرٹِیپھِکیٹ لائُݨ۔ سدّے گئے کھِڈارِییاں نُۄں اَیٹ رَیںڈم ڈۄپ ٹَیسّٹ دا وی ڈر ہۄوے۔ کبڈّی نُۄں ڈرگّ دی مار تۄں بچائُݨ لئی نیکنِیئتی دی لۄڑ ہَے٬ ڈرامیباذی دی نہِیں۔ اَیویں جائلی ڈۄپ ٹَیسّٹ کرائُݨ دا ڈراما رچ کے کبڈّی پْریمِییاں تے کھرے کھِڈارِییاں دِییاں اکھّاں وِچ گھٹّا نہِیں پائُݨا چاہِیدا۔ ڈرگّ ٹَیسّٹ دی پھِیس 40 ڈالر ہَے تے ڈۄپ ٹَیسّٹ دی 200 ڈالر۔ کبڈّی ٹُۄرنامَیںٹاں نُۄں پھںڈّ دیݨ والے ڈۄپ ٹَیسّٹ سپاںسر کرن لئی نِترن۔ کبڈّی دا نائرا ہۄݨا چاہِیدا ہَے:

کھرے کھِڈاری ذِںدّاباد! ڈرگّی کھِڈاری مُرداباد!