गल्ल लगभग पंदरां साल पुराणी है, जदों मैं पहिली वार सुरजन ज़ीरवी जी नूं जाती तौर ’ते मिलिआ सी। इस तों पहिलां इंडीआ रहिंदिआं अते कैनेडा विच आके वी उनहां दे लिखे नूं पहिल दे अधार ’ते पहड़दा सी ते इक्क सतिकार सिरजिआ होइआ सी ते उनहां नाल मिलणी अपहुंच लगदी सी जिवें आम ही सैलीबरेटी विअकतीतव नूं मिलण लई हुंदी है। इक्क झाका जिहा, जे अचानक कोई मिल जावे तां बोलती बंद हो जांदी है। उनहीं दिनीं मैं लिखण विच बिलकुल नवां सी ते टरांटो दे लेखकां विच वी नवां ही सी ते निज्जी सरगरमी दे संदरभ विच मैं सेवा करन विच सर

इह गल्ल कोई ‘उंनी सौ बंनवें’ दे किसे महीने दी है। शाइद दिवाली वाले महीने दी। बड़ी मामूली गल्ल। इहो जिहीआं गल्लां उदों मामूली ही सन। मैं किसे होर दा सिर खाणा छड्ड दित्ता सी। लोकां नें मेरे कोल खलोणा ही छड्ड दित्ता सी। बस्स इक्क बीवी बची सी। भाजी, मैं उदों ऐना बुड़-बुड़ वी नहीं करदा सी, जिंना हुण करदा हां। पर लोक उदों मेरे तों ज़िआदा दुखी सन। धौळ-धफ़ा वी कर दिंदे सन ते त्रहिंदे वी सन। पर हुण लोक वी मेरे वांग सिआणे हो गए हन, कुझ नहीं कहिंदे। बस्स हस्स छड्डदे हन। ठंढा जूस पिआउंदे हन। बड़ी तसल्ली नाल मेरी गल्ल सुणदे

गिअन चंद बहुत सोहणी दाल तड़कदा सी। पहिलां पहिल ते असीं भटकदे ही रहे फेर असीं गिआन चंद दे पक्के गाहक बण गए। दुपहिरे तां उत्थे ख़ासी भीड़ हुंदी पर गिआन चंद कदे वी आपा नां गवाउंदा। मुसकरा के बठाल लैंदा। जिस नें रुकणा है रुके जिस नें जाणा है जावे, गिआन चंद दी दाल तां इंज ही तड़की जावेगी।

खोखे पिछ्छे उस नें इक्क पलाट ख़रीद लिआ। लोक हुण बैंचां ते बहिण लग्ग पए। साडे नाल खोखे वाला लिहाज़ सी। शाम नूं उह बिना मंगे ही जग्ग दे पाणी विच्च ढेर सारी बरफ़ पाके साडे वल भेज दिंदा। असीं वी अंने गलास नूं भर के गिआन

ओनटारीओ विच्च चेतंन विअकतीआं लई किरपाल सिंघ पंनूं इक्क पहुंच-मारग है। ऐसा मारग जिसदे दोवें पासे वड्डे वड्डे लाटू लग्गे होए हन जो घुसमुसा होण ’ते आपणे आप ही जग पैंदे हन। जे तुसीं वाश-रूम विच्च वी आपणी कोई तुकबंदी गुणगुणा रहे हो तां उह तुहानूं नवतेज भारती दे घर दा रसता दिखा देवेगा ते जे तुसीं ग़लती नाल वी कोई मिंनी कहाणी लिख लई तां उह तुहानूं जरनैल सिंघ दी संगत विच्च लै जावेगा। अग्गे तेरे भाग लछ्छीए। जरनैल सिंघ गरचा मुहावरिआं दीआं बोरीआं भरी फिरदा है ते इस दा सारा करैडिट किरपाल सिंघ पंनूं नूं दिंदा है। प

की उह ठीक सी‎,‎ जिस विच्च दिमाग नहीं सी ते सिरफ दिल सी‎,‎ उह वी बेलगाम‎…‎ । शतरंज दी बसात नहीं सी। शाइद उदों उहो ही ठीक सी‎,‎ पर उह ठीक‎,‎ वड्डा होके गलत किवें हो गिआ? की उस विच्च रब्ब दी मरज़ी शामल नहीं सी। रब्ब तां कदे वी तमाशबीन नहीं हुंदा।

कोटला छपाकी ज़ुंमे रात आई है‎,‎ जिहड़ा पिछ्छे मुड़के वेखे उहदी शामत आई है। शामत ही ते चाहीदी सी उस उमर विच। काश इह शामत मिठ्ठी ही रहिंदी‎,‎ इहदे विच्च समें दा ज़हिर नां रलदा। सच्च जो ज़हिर बण गिआ। ज़हिर जो सच्च हो निबड़िआ। चुंनी दा लपेटिआ कोरड़ा पिठ्ठ नूं निघ्घ देंदा

अज्ज सकून रास आ रिहा सी। समां बीत गिआ, गल्ल आई गई हो गई। जे नहीं होई तां हो जाणी चाहीदी सी। बरसात आई, पाणी दिसिआ ते फिर पाणी चेतिआं विच्च वस गिआ। उस वसे पाणी दी रिमझिम वकत दी मुथाज़ नहीं रही। चिक्कड़ विच्च कमल ही नहीं उग्गदे, चिक्कड़ विच्च कीड़े मकौड़े वी हुंदे हन। इनहां कीड़िआं दी शनाखत करदे, कमल दे फुल्ल चंगे लगदे हन। इनहां कीड़िआं दी गल्ल नूं अख्खों परोखे करदे फुल्ल, कमल दे फुल्ल नहीं सदींदे। फुल्लां ते कीड़िआं दे विचाले खड़े विचारे, परख करदे रहिंदे हन जिवें उह किसे खेड दा मैच वेख रहे होण। मैच दरशक वी वेखदा है