بُدھّ دیو دا متّ ہِںدُّستانی گوا بَیٹھے ہن۔ اِنہاں پاس اِس نُۄں رکھّݨ دا برتن نہِیں سی۔ چِین تے جپان والِیاں پاس آرٹ دُیارا سُجھّی سُرت سی۔ آرٹ دُیارا من ٹِکائِیا ہۄئِیا سی۔ ٹِکے من وِچ اُہ ادبھُتّ کمائی٬ جِس نال بُدھّ دیو دا شاںتی بھرِیا مُکھڑا گںدھّارا دے نِیلے پتھّراں وِچ اُکرِیا ہَے٬ ہُݨ تک منُکھّ بھائیِچارِیاں وِچ سِںجّر رہی ہَے۔ جپان دے بالک مُشکل ہی رۄںدے ہن۔ جپان دِییاں اِسترِییاں کھِڑے متھّے سبھ نُۄں مِلدِییاں ہن۔ اُنہاں دے وچن٬ ہۄںٹھ پرۄئیِیاں٬ مدھّم-مدھّم پھُلّ جھاڑن ہار مُسکراہٹاں واںگ نرم لچکدار تے ہلکے پھُلّ گُٹکدے ہن۔ اِہ نہِیں کِہ ساڈے واںگ اُتۄں-اُتۄں٬ یا سِرف دِکھاوے لئی دِکھاوݨ۔ پر گھرۄگی جِیون دے اںدّرلے تھِیں اںدّرلی تہِیاں وِچ تے پتلے تۄں پتلے مُلمِّیاں وِچ اُہۄ 'مِٹھّے بۄل' ہن۔ آپݨے کمّ نال واستا؛ دُۄسرے دے کمّاں٬ گلّاں وِچ کۄئی دخل ناں دیݨا٬ اِک ترہاں دی کَۄمی رُۄہ دی سمادھی تے نِرواݨ دا ارتھ رکھّدی ہَے۔ مِٹھّا بۄلݨا٬ نِو چلّݨا٬ آپا ناں جݨاوݨا٬ پوِتّرتا٬ سادگی٬ ہلکاپݨ, آپݨے کمّ 'چ مگنتا؛ جِنہاں نال رِشتے پَیݨ یا پاݨے٬ اُہ اِنے ڈُۄںگھے ناں پاݨے جِس کر کے بکھیڑے نِکلݨ, ہلکے پھُلّ سلُۄک٬ کۄمل رِشتے پاݨے اِک ترہاں دا کَۄمی وَیراگ تے تِیاگ دے چِنّہ ہن۔

جپان وِچ کۄئی آدمی ساری دھرتی پھِر کے کُل مُلکاں نُۄں مِل کے آئِیا ہۄویگا٬ پر اُس دی شکل تے پہِراوے آدِ تھِیں کۄئی نہِیں جاݨ سکدا کِہ اِہ اِتنا لائِک ہَے۔ اِہ اُس شخسی رُۄپ وِچ بھِکھُۄیاں دی سادھ بھراویں دا وٹِیا کَۄمی رُۄپ ہَے۔ کمّ کرنا٬ باہرلِییاں گلّاں ناں کرنِییاں٬ مِہنت کر کے آپݨی کِرت تے سُچّی مِہنت کر رۄٹی کھاݨی٬ اِہ اُس شخسی سںجّم دا وٹائِیا رُۄپ ہَے۔ اِئۄں آرٹ نیں سُرت٬ من تے دِل ماںج کے سںوّار کے رکھّے ہۄئے ہن۔ جد بُدھّ دے بھِکھُۄیاں دا نِرواݨ سُکھّ نال بھکھدا چِہرا٬ منُکھّی چرِتر دیکھِیا؛ تک (کے) دْرِڑ دھِیان ہۄ کے دِل وِچ کھُبھ گِیا۔

سِکھّی آدرش نیں بھی اِس ترہاں دا من آپݨے نِواس لئی ٹۄلِیا سی۔ امِیراں پاس نہِیں گِیا۔ جۄ شرن آئِیا٬ سۄ نِواجِیا گِیا۔ اُہنُۄں لۄڑِیںدی گرِیبی بخشی۔ گرِیبی اُپر اُس ذۄر نہِیں دِتا۔ جۄ گرِیب شرن آئِیا٬ اُسے نُۄں لۄڑِیںدی امِیری بخشی تے گرِیبی امِیری تھِیں پرے دا جِیون اںدّاذ سِکھائِیا۔ اِس لئی من دِییاں گرِیبِییاں امِیرِییاں (تاں) پَیر رکھّݨ واستے اُس ترہاں دے پتھّر دسّے جِہڑے پہاڑاں وِچ ندِییاں نُۄں پار کرن لئی پہاڑی لۄک رکھّ لَیںدے ہن؛ جھٹّ دا جھٹّ لںگھّائُݨ لئی٬ پار جاݨ لئی۔ گرِیبی-امِیری پَیر رکھّݨ لئی پتھّر ہن٬ پر سِکھّی آدرش نیں ٹۄل کِیتی کِہ اُہ بںدّے کِتھے ہن جِنہاں نُۄں آپݨی کِرت تے رسِک کِرت تھِیں وِہل نہِیں٬ تے جِہڑے کِرت دُیارا تے کھاس کر رسِک کِرت دُیارا آپے وِچ مِٹے سِکے چُپّے بںدّے ہن؟

بابا (نانک) جی٬ بھائی لالۄ دے گُجھّے مِتّر نِکلے۔ اُنہاں دے گھر جا کے مہِمان ہۄئے۔ کِرت دُیارا سُرتی سُرت والے کمائی کرن والے سائیِں لۄک سن۔ گُرُۄ نانک دیو جی دی پُۄرن سِکھّی تے پُۄرن بُدھّ ہۄݨ دی کِرت آتمِک کِرت گلۄکھڑ لۄکاں وِچ جڑھ نہِیں پکڑ سکدی سی۔ فِلاسفی وِچ بہِ چُکّی پھۄکی چرچا کرن والے لۄک بابا جی دے آدرش نُۄں دھارن نہِیں کر سکدے۔ چُپّ تے مِہنتی بںدّے بابا جی دے نام نُۄں آپݨے دِل دا دیوتا بݨا سکدے ہن۔

'اۄ' پِیار کرن دا آرٹ سبھ آرٹاں دی شْرۄمݨی ہَے۔ سبھ آرٹاں تھِیں ودھّ پِیار٬ سُرت نُۄں ماںجدا ہَے۔ دِل نُۄں ٹِکاء وِچ لِیاںدا ہَے 'پر' تے 'باہر مُکھی' من دِییاں کرتُۄتاں تھِیں اُپرام کرکے پِیار چِںتّن وِچ چیتے نُۄں اِکرار سُۄتے کردا ہَے۔ سۄ٬ بابا جی نیں ہۄر آرٹاں دا آسرا ناں لَیںدے ہۄئے٬ 'پِیار آرٹ' نُۄں مُکھّ رکھِّیا ہَے۔

اِہ 'پِیار آرٹ' وی گلّاں کرن والِییاں پر نِںدّا کرن والِییاں نِکمِّییاں کَۄماں وِچ ناں جمّ سکدا ہَے٬ ناں وڈّا ہۄ سکدا ہَے۔ کمّ کرن والے لۄکاں وِچ سُتے سِدھّ پِیار دی اںشّ جمّدی اُگدی تے بلدی ہَے٬ جۄ ہۄر کِسے ترہاں نہِیں آ سکدی۔ کمّ کرن نال سُتے سِدھّ آپ نُۄں بھُلّ جاںدا ہَے۔ منُکھّ من یا من تھِیں وی اُچی ہالت وِچ آپ مُہارا چڑھ جاںدا ہَے۔ ہر کۄئی چڑھ جاںدا ہَے تے آپ مُہاری پِیار دی کݨی دُنِییاں دے دُکھّاں سُکھّاں 'چ نِواس کردی دِسّ پَیںدی ہَے۔

اِک غرِیب جۄڑا اِک ویری کِسی بِپتا کر کے پُۄئر ہائۄُس (غرِیباں لئی جۄ کھاس گھر ہُںدّے ہن٬ جِتھے اُنہاں نُۄں مذدُۄری تے مِہنت کرن نُۄں مِلدی ہَے) وِچ لِیاںدا گِیا۔ گرِیب کِسان کِرتی مِہنتی جۄڑا سی تے مرد نُۄں مرداں وِچ تھاں دِتی گئی تے اُہدی بنّڑی نُۄں جنانِییاں وِچ تھاں دِتی گئی۔ جد مذدُۄری کر چُکّا٬ رات پئی سَۄںݨ دا ویلا آئِیا٬ تد پُچھّݨ لگّا٬ "میری 'میری' کِتھّے ہَے؟" جواب مِلدا ہَے٬ اُہ تاں اجّ رات نُۄں نہِیں مِل سکدی۔ اُہ غرِیب بںدّا ہَیران ہۄ کے کہِںدّا ہَے٬ "ہَیں! اجّ رات مَینُۄں میری 'میری' دے دِیدار نہِیں ہۄݨگے؟ کِئۄں؟ چالی سال ہۄ گئے ہن٬ مَیں ہر رات آپݨی 'میری' نُۄں گُڈّ نائیِٹ دا پِیار دے لَے کے سَۄݨ جاںدا رِہا ہاں۔"

اِہ پِیار مِہنتی تے سُچّی کِرت کرن والِیاں وِچ آپ مُہارا پَیدا ہُںدّا ہَے۔ اُنہاں نُۄں پَیسے رُپئے تھِیں بںدّے ودھّ پِیارے لگّدے ہن۔ بابا جی دا سِکھّی آدرش کمّ کرن والِییاں اِہۄ جِہِییاں سۄہݨِییاں جۄڑِییاں وِچ سما سکدا ہَے۔ بھۄلے-بھالے مُۄںہ تلے کِیتے کِرتی لۄکاں وِچ آپ مُہارا سِںجّر سکدا ہَے۔ پر ستِگُرُۄ دی سِکھّی دے چرن شرن آئے ہۄر سبھ آرٹ اُس پِیار دی اِک لِشک ہن٬ جِہڑی ساڈے سِر پئے جھمیلِیاں کر کے اجے نہِیں لِشکی۔ تے آرٹ دی وْرِدھی اِک اںدّرلے جِیون تے جِیون دے 'سُبھر بھرے پْریم رس رںگّ' دا آپ مُہارا چھِڑ پِیا راگ ہَے۔ سِکھّی وِچ ہالے اِس لِشک دا ناں آئُݨا دسّدا ہَے کِہ ساڈے وِچ اُس جگمگ دگ دگ بلدے پِیار پْرکاش دا گھاٹا ہَے۔ اسِیں آپݨے آس پاس وسدے لۄکاں گلۄکھڑ لۄکاں نال مِل کے لابھدائک کِرت دا راہ بھُلّی بَیٹھے ہاں۔

آشا تْرِشنا دے کالے سمُںدّر دِییاں لہِراں اُپر چڑھ کے اُس بے-نَیݨ کشمکش جِہڑی وِہلے شخساں تے نِکمِّییاں کَۄماں وِچ اُنہاں دے جِیون دے چھکّے چھُڑاںدی ہَے٬ وِچ پَے کے آپݨا اُس چُپّ رس بھرے لکھّ نَیݨاں والے جِیون آدرش نُۄں بھُلا بَیٹھے ہاں۔ نہِیں تاں جد اِٹلی نُۄں اِیسا دے پِیار دی چِݨگ مِلی سی٬ اُتھے کُل پچھّمی دُنِییاں دا آلِیشان آرٹ٬ رفَیل تے مائیِکل ایںجلۄ تے لِینارڈۄ آدِ دی جِینِیئس وِچ پْرگٹ ہۄئِیا۔ گِرجے بناݨ وِچ پِیار٬ آرٹ رُۄپ ہۄ چھُپّ گِیا۔ ہُݨ تک اُنہاں پِیار مںدّراں نُۄں ویکھ-ویکھ اِیسا دے ناں منے جۄ اُتشاہ (اِنسپِیریشن) کُجھّ پچھّمی سبھِئتا نُۄں دِتا٬ اُہ آرٹ دے امُلّ کِرتاں تے کرنِییاں وِچ سدا لئی اںکِّت ہۄئِیا ہَے۔ کدی اکھّۄں اۄہلے نہِیں ہۄ سکدا۔ دِل دی پِیار دھڑکن پتھّر وِچ پْرگٹ کرنا پِیار کاوِ تھِیں٬ پِیار راگ تھِیں٬ پِیار سیوا تھِیں کِسی ہالت گھٹّ نہِیں۔

جِتھے گُرُۄ نانک دیو جی دا پھیرا ہۄئِیا٬ اُتھے ساڈے پِیار نیں مُڑ پھیرا اُس ترہاں نہِیں پائِیا۔ نہِیں تاں اجّ تک سِکھّ کَۄم نیں گُرُۄ گْرںتھّ ساہِب دا اُچ منُکھّی آدرش تارِیاں دے اکھّراں وِچ کُلّ دُنِییاں دا آکاش بݨا دیݨا سی۔ ساڈے گُردُیارِیاں دِییاں اِمارتاں تاج مہل نُۄں پھِکّا پاݨ والِییاں ہۄݨِییاں چاہِیدِییاں سن۔ تاج مہل اِک 'پُۄری رُۄہ' دے پِیار وِچ بݨی مُۄرت ہَے؛ پر جِس گُرُۄ دی چرن دھُۄڑ لَے پری سُہپّݨ دا جنم ہُںدّا ہَے٬ اُس گُرُۄ دے نام وِچ ہُںدِّییاں تھاںواں ہُݨ تک ساڈے پِیار نیں چنّاں نال جڑھ چھڈّݨِییاں لۄڑِیدِییاں سن۔ ہالے تک کُچھّ نہِیں کِہا جا سکدا۔ اسِیں گرِیب کَۄم ہاں٬ اِہ مائِیا دِییاں کھیڈاں ہن۔ اِیسا دے ہوارِییاں پاس کۄئی مائِیا دی کھیڈ نہِیں سی۔ سیںٹ پال اِک ہتھّکڑی لگّا کَیدی دی ہَیسِیئت وِچ یرُۄپ پہُںچِّیا سی ; مائِکل ایںجلۄ پاس ہُنر سی٬ پَیسا نہِیں سی؛ رفَیل راجا نہِیں سی۔ اِہ جِینِیئس ارشۄں اُتردے ہن۔ اِہ امِیری٬ ربّی٬ ابچلی جۄت پِیار بھرے دِلاں دے مںدّراں مِناراں 'تے اُتردی ہَے۔

آرٹ دی جِینِیئس بادشاہِییاں نُۄں تاں اِٹّاں٬ گارے٬ چُۄنے واںگ ہتھّاں وِچ پھیردی ہَے۔ پِیار سُفنے رُۄپی دھن دی لۄڑ ہَے٬ کِسی اُچے مہل٬ کِسی تاج دے بناݨ والے دی لۄڑ ہَے۔ باکی مِسال ہَے تے مِل سکدی ہَے۔ مِسال 'تے اُہ سِدک رکھّدے ہن٬ جِنہاں اںدّر جِیون کݨی ہَے۔ اُہ چِیڑ دے بُۄٹے واںگ جِیںدی سَیل سُکِّییاں چٹاناں وِچۄں آپݨا بھۄجن کھِچّ لَیںدی ہَے۔ سۄ٬ جِیون کݨی والی جِینِیئس دی لۄڑ ہَے۔ اِہ سںسّار اِکلّا نہِیں۔ اُپرلے مہامپُرکھ جِئُںدے ہن۔ ساڈے نام جپݨ والے وںڈّ چھکّݨ والے٬ کمائی والے سِکھّ ستِگُرُۄ جی دا اکالی بیڑا ساڈی چۄݨ (چُیائِس) نُۄں ویکھدا ہَے۔ جے اساں چُݨی دُنِییاںداری٬ مائِیا٬ خُدگرذی؛ تد اُہ پرہے ہۄ گئے٬ تے سانُۄں ویکھدے ہن کِہ کد سٹّ لگّے٬ کدّ ہۄش آوے٬ جۄ اسِیں اِنہاں مُۄرکھاں دی مدد کر سکِیئے۔

جے اساں چُݨِیا ستِگُرُۄ دا پِیار٬ تِیبر پِیار٬ مُڑ پِیار٬ تد اُہ ساڈے پر امِیری گُݨاں دی برکھا اوشء کر رہے ہن۔ برتن سِدھّا ہۄئے تد پَیسی٬ جے برتن مُۄدھا پا دِتا؛ تد مِہر دے ہڑھاں دے ہڑھ اُپرۄں لںگھّ جاںدے ہن۔

ویلا ہَے کِہ اسِیں آپݨے دِل وِچ کںگھّی مار کے دیکھِیئے کِہ ساڈی چۄݨ (چُیائِس) کی ہَے؟

پِیار کِہ گالہاں؛

کمائی کِہ نِںدّا٬ اُستت٬ جھگڑے؛

مِہر کݨی دا پالݨا کِہ مْرِگ تْرِشنا ولّ دَۄڑنا؛

اںتّرمُکھی کِرت دوارا ہۄݨا کِہ... اخباراں تے لۄکاں مگر ساہۄ ساہی نسّی جاݨا٬ بدفَیلِییاں ولّ آپݨے آتما دے ٹۄٹے کر کر سُٹّݨا۔

آپݨے من٬ جِسم 'تے سُرت دی سرِیرک مانسِک کمّ نال ربّ ولّ بھاݨا کِہ آپے نُۄں چکّ مار مار پُٹّݨا تے آپݨے لہُۄ دا سواد لَیݨا۔

دُنِییاں دا باول ہَے ہی؛ پر ستِگُرُۄ دے آدرش دا دم بھرن والِیاں دی چۄݨ کی ہۄݨی چاہِیدی ہَے؟ ہُݨ ویلا ہَے کِہ ہر سِکھّ سِکھّی نُۄں دھارن کرے تے پالے۔ جد ساڈی شخسی تے کَۄمی چۄݨ (چُیائِس) گُرمُکھاں والی ہۄ جائیگی٬ تد گُرمُکھی گُݨ جِنہاں وِچۄں اِک پِیار کِرت تھِیں پَیدا ہۄئی رسِک کِرت ہَے٬ ساڈے اںدّر ارشاں تھِیں آپ مُہاری سِںجّریگی؛ تے جد تک سہِج وِچ سہِجے سہِجے ارشی گُݨاں نُۄں سِںجّن دی تھاں نہِیں دِںدّے٬ تد تک شخسِیئت٬ سِکھّ پرسنَیلِٹی٬ ہَۄلے-ہَۄلے ڈِسِیپیٹ٬ ارتھات بیئرتھ دھُۄڑ وِچ دھُۄڑ سمان گُمّ جائیگی۔ تد سِکھّ پرسنَیلِٹی ارتھات سِکھّ سُۄرت آپݨِییاں بیچَینِییاں تے باہر مُکھی نِکمِّییاں گلّاں وِچ٬ بِکھڑے کیساں واںگ٬ اُلجھاواں وِچ٬ گھبراواں وِچ گھۄپ سُٹّاںگے؛ تد کی پِیار تے کی آرٹ تے کی ہۄر منُکھّی گُݨ سبھ تھِیں واںجھے جاواںگے۔

ہری-مںدِّر دربار ساہِب دی چھتّ وِچ ساڈے ہِیرے ناں چمکݨا٬ پر ساڈِییاں جنانِییاں دے کنّاں وِچ ہِیرے لٹکݨا دسّدے ہن کِہ ساڈا گُرُۄ نال پِیار ہالے اُس تِیبرتا 'تے نہِیں پُجّا٬ جِس وِچ ارشاں تھِیں جِینِیئس تے پِیار اُتردا ہَے۔ ننکاݨے ساہِب جی دی اِمارت ہی اِنی آلِیشان ہۄݨی چاہِیدی ہَے کِہ ساری دُنِییاں دے آرٹ رسِک اُہدے دِیدار نُۄں آئُݨ۔ ساڈے رہِݨ دے گھراں دی بناوٹ ساڈِیاں وِہڑِیاں دی لمبّائی چَۄڑائی انۄکھی ہۄݨی چہِیدی ہَے۔ جے سِکھّاں دے وِہڑے وِچ سارا جس ناں مِٹِیا٬ تد اِس وِہڑے تے ہۄرناں دے وِہڑے وِچ پھرک کی؟ سِکھّ دا پِیار چانݨی رات واںگ امِیر گرِیب 'تے اِکۄ جِہا ناں پِیا٬ سِکھّ دے مُکھڑے دا گُرمُکھی انۄکھاپݨ کی٬ جے بِن گہِݨے سِکھّݨی تے سِکھّ دے کِسی تھاں 'تے کھڑۄ جاݨ نال ہی اُہ سُہاوا تے پِیار پَیدا کرن والا نواں کیںدر ناں بݨِیا؟ سِکھّاں دے درشن دا لابھ کی؟

سۄ٬ ہے ستِگُراں دی سجائی کَۄم! تیرا جل-پاݨی ستِگُرُۄ دی نِیلی اکالی پِیار پاتی وِچ ہَے۔ اِتھے نہِیں٬ جِتھے نِرا جانوراں دا چۄگ دھرِیا ہَے۔ پِیار دی کݨی دھارن کرن نال تیری دھرتی تیری نوِیں بݨی سُرتِ وِچ تیرے رہِݨ لئی اُتریگی۔ تُۄں تاں اُہ ہَیں جِس دا ہُکم تارے تے چںدّ منّݨگے۔ تُۄں اُہ ہَیں جِس دے پِیار نال سبھ جگت دا دِل پرۄئِیا ہۄئِیا ہَے۔ ارش کُرش تیری ولّ ویکھ رہے ہن۔ بسّ٬ چۄݨ گُرمُکھی کر تے دیوی دیوتِیاں دے سمُۄہ تیرے ستِگُرُۄ جی دی آگِیا 'چ تیری مدد لئی کھڑھے ہن۔